Şehir İçi Raylı Sistem Araçlarında Verimli Dinamik Sürüş Tekniği Modellemesi ve Sürekli Zaman Karınca Kolonisi Algoritması (ACOR) ile Optimizasyonu
Open Access
- 15 September 2023
- journal article
- research article
- Published by Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi in Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi
- Vol. 13 (3) , 1169-1191
Abstract
Nüfus yoğunluğunun yüksek olduğu şehirlerde raylı sistem (RS) taşımacılığına olan talep sürekli artmaktadır. Artan taleple birlikte bu sistemlerde enerjinin verimli bir şekilde yönetilmesi neredeyse zorunlu hale gelmiştir. Verimli enerji yönetimi hem karbon emisyonlarını hem de işletme maliyetlerini azaltacaktır. Rejeneratif frenleme (RF) ile enerji üretme kabiliyetine sahip RS araçlarda, üretilen RF enerjisinin sisteme en uygun şekilde entegre edilmesi enerji verimliliğine katkı sağlamaktadır. Bu amaçla, bu çalışma RF enerjisi ile desteklenen enerji verimli dinamik sürüş tekniği (EVDST) modelini kullanarak raylı sistemlerde enerjinin verimli bir şekilde yönetilmesini amaçlamaktadır. Modelin optimum tasarımı, RS araçları için yatay kurplu bir hat boyunca boşta çalışma için en uygun hız profillerini ve başlangıç konumlarını seçmeyi ve maksimum enerji verimliliği elde etmeyi amaçlamaktadır. Önerilen model, minimum yolculuk süresi (MYS), minimum çekiş enerjisi tüketimi (MÇET) ve maksimum rejeneratif frenleme enerjisi üretimi (MRFEÜ) gibi tek amaçlı fonksiyonların optimizasyonunu içermektedir. Ayrıca, önerilen model MÇET/MRFEÜ, MÇET/MYS, MRFEÜ/MYS ve MÇET/MRFEÜ/MYS gibi çok amaçlı fonksiyonların optimizasyonunu da kapsamaktadır. Tek amaçlı ve çok amaçlı fonksiyonlar, operasyonel kısıtlamaları ve optimum çalışma bölgelerini keşfetmek için senaryo tabanlı bir şekilde Sürekli Zaman Karınca Kolonisi Optimizasyon Algoritması (ACOR) kullanılarak optimize edilmiştir. Çalışma sonucunda MRFEÜ/MÇET oranında %53,459'luk bir verimlilik elde edilmiştir. Önerilen senaryo tabanlı modelde MÇET için %32,832'lik bir oran elde edilirken, MRFEÜ için %80,060'lık bir oran elde edilmiştir. Gerçekleştirilen çalışma ile literatürdeki sürüş modellerine alternatif olarak kurp yapısının sistem dinamiğine etkisi artırılmış ve daha gerçekçi bir sürüş modeli geliştirilmesi sağlanmıştır. Ayrıca kullanılan yapay zeka optimizasyon tekniği ile literatüre sürüş modeli geliştirilmesi noktasında farklı bir bakış açısı sunarak katkıda bulunmuştur.Keywords
This publication has 26 references indexed in Scilit:
- Multimodal continuous ant colony optimization for multisensor remote sensing image registration with local searchSwarm and Evolutionary Computation, 2019
- Review of energy-efficient train control and timetablingEuropean Journal of Operational Research, 2017
- A systems approach to reduce urban rail energy consumptionEnergy Conversion and Management, 2014
- A Subway Train Timetable Optimization Approach Based on Energy-Efficient Operation StrategyIEEE Transactions on Intelligent Transportation Systems, 2013
- Determination of Pareto frontier in multi-objective maintenance optimizationReliability Engineering & System Safety, 2011
- Ant colony optimization for continuous domainsEuropean Journal of Operational Research, 2008
- Optimization of an MRT Train Schedule: Reducing Maximum Traction Power by Using Genetic AlgorithmsIEEE Transactions on Power Systems, 2005
- Ant colony system: a cooperative learning approach to the traveling salesman problemIEEE Transactions on Evolutionary Computation, 1997
- Ant system: optimization by a colony of cooperating agentsIEEE Transactions on Systems, Man, and Cybernetics, Part B (Cybernetics), 1996
- Solution of the problem of the energetically optimal control of the motion of a train by the maximum principleUSSR Computational Mathematics and Mathematical Physics, 1985