Psychologiczne interwencje internetowe o skuteczności popartej dowodami naukowymi: wyzwania, dobre praktyki i rekomendacje
Open Access
- 22 December 2025
- journal article
- Published by Uniwersytet Warminsko-Mazurski in Przegląd Psychologiczny
- Vol. 68 (4) , 93-115
Abstract
Cel: Liczba oddziaływań psychologicznych dostarczanych za pomocą nowych technologii, takich jak aplikacje, chatboty, platformy internetowe, czyli tzw. interwencji internetowych, dynamicznie rośnie. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca ich rozwijanie ze względu na dostępność – zarówno w kontekście wykluczenia geograficznego i ekonomicznego, jak i ograniczonej liczby psychoterapeutów oraz długiego czasu oczekiwania na usługi w obszarze zdrowia psychicznego. Interwencje internetowe, dostarczane jako samodzielne programy lub uzupełnienie tradycyjnej pomocy psychologicznej i psychoterapii, mają skuteczność potwierdzoną licznymi metaanalizami. Jednak część rozwiązań, które pojawiają się na rynku nie jest tworzona na podstawie modeli teoretycznych, a ich efektywność pozostaje niezbadana lub zbadana w sposób niewystarczający. Niniejszy artykuł, bazując na narracyjnym przeglądzie literatury, pozycjonuje interwencje internetowe jako rozwiązania oparte na dowodach, a jednocześnie omawia najważniejsze z wyzwań stojących przed tą dziedziną badań i praktyki klinicznej. Tezy: Najważniejsze obecnie wyzwania to: (1) trudności w klasyfikowaniu i nazywaniu interwencji internetowych; (2) konieczność dostarczania wysokiej jakości dowodów naukowych potwierdzających efektywność konkretnej interwencji, a nie tylko jej podstaw teoretycznych; (3) wzięcie pod uwagę specyficznych aspektów interwencji internetowych, takich jak współprojektowanie rozwiązań, doświadczenia użytkownika, cyfrowe przymierze terapeutyczne czy grywalizacja. W artykule przedstawiono aktualne praktyki dotyczące interwencji, omówiono przykłady regulacji oraz potrzeby i oczekiwania użytkowników w zakresie ich bezpiecznego wyboru i użytkowania. Konkluzja: Interwencje internetowe są praktykami opartymi na dowodach naukowych. Biorąc pod uwagę obecny stan regulacji, należy szczególnie zadbać, aby jasno komunikować, w jaki sposób skuteczność danej interwencji została zbadana w odniesieniu do standardów, co umożliwi świadomy wybór interwencji pacjentom i profesjonalistom.Keywords
This publication has 98 references indexed in Scilit:
- Standards for randomized controlled trials of efficacy of psychological treatmentsWorld Psychiatry, 2024
- Digitale Gesundheitsanwendungen (DiGA) im Spannungsfeld von Fortschritt und KritikBundesgesundheitsblatt - Gesundheitsforschung - Gesundheitsschutz, 2023
- Conceptualizing the digital therapeutic alliance in the context of fully automated mental health apps: A thematic analysisClinical Psychology & Psychotherapy, 2023
- Recommendations for developing a lifecycle, multidimensional assessment framework for mobile medical appsHealth Economics, 2022
- Participatory Design Landscape for the Human-Machine Collaboration, Interaction and Automation at the Frontiers of HCI (PDL 2021)2021
- Internet-based cognitive and behavioural therapies for post-traumatic stress disorder (PTSD) in adultsCochrane Database of Systematic Reviews, 2021
- Internet-Based Cognitive Behavioral Therapy for DepressionJAMA Psychiatry, 2021
- The effectiveness of Internet‐delivered treatment for generalized anxiety disorder: An updated systematic review and meta‐analysisDepression and Anxiety, 2020
- Towards a consensus around standards for smartphone apps and digital mental healthWorld Psychiatry, 2019
- Cost effectiveness of guided Internet-based interventions for depression in comparison with control conditions: An individual-participant data meta-analysisDepression and Anxiety, 2018