Abstract
Neonatal buzağı ishalleri, doğum sonrası ilk haftalarda sık karşılaşılan ve buzağının sağlığını, hayvanların refahını ve işletme ekonomisini etkileyen multifaktöriyel bir hastalıktır. Bakteriyel, viral ve paraziter birçok etken neonatal ishallerin gelişmesinde rol oynamakta olup, enterotoksijenik Escherichia coli (ETEC) özellikle yenidoğan buzağı ishalleriyle ilişkili önemli bakteriyel patojenlerden biridir. ETEC’nin patojenitesinde, bakterinin ince bağırsak epiteline tutunmasını ve kolonizasyonunu sağlayan F4, F5, F17 ve F41 gibi fimbrial adezinler ile intestinal sıvı-elektrolit dengesini bozarak sulu ishale yol açan enterotoksinler temel rol oynamaktadır. Neonatal buzağılarda F5 (K99) ve F41 başlıca fimbrial adezinler arasında yer alırken, ısıya dayanaklı enterotoksin (STa) hastalığın ortaya çıkmasıyla ilişkili temel faktördür. ETEC enfeksiyonlarının görülme sıklığı, buzağının yaşı, pasif bağışıklık durumu, çevresel kontaminasyon ve işletme yönetimi gibi çeşitli faktörlerden etkilenebilmektedir. Ayrıca kommensal E. coli suşlarının bağırsak florasında doğal olarak bulunması, ETEC’nin enfeksiyonlarının tanısında sadece bakterinin bulunmasının yeterli olmadığını ve virulens belirleyicilerinin ortaya konulmasının önemli olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bölümde neonatal buzağı ishallerinde ETEC’in etiyolojik ve epidemiyolojik özellikleri, başlıca virulens faktörleri, patogenez mekanizmaları ile tanı, koruma ve kontrol yaklaşımlarına ilişkin güncel bilgilerin bütüncül olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

This publication has 36 references indexed in Scilit: