Metal Mutfak Eşyaları İmalatı Sektöründe Yapay Zekâ Hazırlığı, Güvenilir Yapay Zekâ ve Algılanan İşletme Verimliliği: Mühendis Deneyimlerine Dayalı Nitel Bir Araştırma
Author:
- 15 October 2026
- journal article
- Published by Igdir University in Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
- No. 43,p. 558-576
Abstract
Bu araştırma, metal mutfak eşyaları imalatında çalışan mühendislerin yapay zekâ kullanım deneyimlerini yapay zekâ hazırlığı ve güvenilir yapay zekâ bağlamında incelemekte; işletme verimliliğine ilişkin algılanan katkılara odaklanmaktadır. Veriler, 30 mühendisin eşzamansız olarak yanıtladığı yarı yapılandırılmış yazılı açık uçlu form aracılığıyla toplanmış ve nitel içerik analiziyle desteklenen tematik analizle çözümlenmiştir. Bulgular, genel amaçlı/üretken yapay zekânın raporlama, metin düzenleme ve özetlemede; süreç odaklı uygulamaların ise üretim planlama, kalite, bakım, enerji, stok ve tasarımda deneyim ya da beklenti düzeyinde yer aldığını göstermektedir. Katılımcılar zaman tasarrufu, karar desteği, kalite, hata/fire, koordinasyon ve müşteri memnuniyetiyle ilişkili katkılar bildirmiştir. Bu değerlendirmeler doğrulanmış performans sonuçları değil, öz bildirime dayalı algılanan etkilerdir. Veri güvenliği, hatalı çıktı, altyapı, maliyet, uzman personel eksikliği ve direnç öne çıkan engellerdir. Katılımcı anlatıları, algılanan verimlilik katkısını örgütsel hazırlık, veri kalitesi, güvenilir kullanım ve insan denetimiyle ilişkilendirmektedir. Metal mutfak eşyaları imalatında faaliyet gösteren işletmeler için yapay zekâ hazırlığının değerlendirilmesi ve sınırlı kapsamlı uygulamaların güvenli, insan denetimli pilotlarla sınanması önerilmektedir.Keywords
This publication has 21 references indexed in Scilit:
- Challenges of AI Adoption in Industry 5.0: Understanding Transition BarriersIFAC-PapersOnLine, 2025
- Unveiling trust in AI: the interplay of antecedents, consequences, and cultural dynamicsAI & SOCIETY, 2025
- From automation to collaboration: exploring the impact of industry 5.0 on sustainable manufacturingDiscover Sustainability, 2025
- Artificial intelligence adoption dynamics and knowledge in SMEs and large firms: A systematic review and bibliometric analysisJournal of Innovation & Knowledge, 2025
- Analyzing AI adoption in European SMEs: A study of digital capabilities, innovation, and external environmentTechnology in Society, 2024
- Enabling AI capabilities in government agencies: A study of determinants for European municipalitiesGovernment Information Quarterly, 2022
- From AI to digital transformation: The AI readiness frameworkBusiness Horizons, 2022
- Artificial Intelligence and Business Value: a Literature ReviewInformation Systems Frontiers, 2021
- Dynamic capabilities and strategic managementStrategic Management Journal, 1997
- Naturalistic inquiryInternational Journal of Intercultural Relations, 1985