Kampüs Ortamındaki Plastik Atık Çeşitliliğinde Gözlemsel Öğrenmenin ve Akran Etkisinin ArcGIS ile Görselleştirmesi
Open Access
- 18 July 2024
- journal article
- research article
- Published by Dogal Afetler ve Cevre Dergisi in Doğal Afetler ve Çevre Dergisi
- Vol. 10 (2) , 437-449
Abstract
Plastik kirliliği; ekosistemleri, yaban hayatını ve en çok da insan sağlığını etkileyen önemli bir çevresel sorun haline gelmiştir. Son dönemde yapılan çalışmalarda mikroplastiklere özellikle vurgu yapılmış olsa da bunların birincil kaynaklarından olan ve yetersiz/yanlış atık yönetim stratejileri nedeniyle doğal ortamlarda sıklıkla karşılaşılan mezo- ve makroplastiklerin varlığı ve çeşitliliğinin değerlendirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Öyle ki atıkların tüketiciler tarafından biriktirme ekipmanları yerine doğal ortamlara bırakılması konusunda bazı ilişki ve etkileşimler, viral bir salgın tarzında yayılmakta ve ardından bir davranış paternine dönüşmektedir. Öğrenmede sosyal bilişsel yaklaşım olarak tanımlanan “gözlemsel öğrenme”nin ve “akran etkisi”nin, kampüs alanı içinde bilinçsizce bırakılan mezo/makroplastik malzeme çeşitliliğine etkisi ve bu ortamda oluşan plastik kirliliğinin arazi dağılımının görselleştirilmesi bu çalışmanın temelini oluşturmaktadır. Elde edilen bulgular, sürdürülebilirlik amaçları kapsamında gençlerin farkındalığını artırmak ve çevre eğitimi programlarına olan ihtiyacı ortaya koymak adına görsel verilerle desteklenmiştir. Bu çalışmanın en önemli bulgusu olarak; her alanda baskın olan polimer yapıların, öğrencilerin derslik/ ofis/ market/ kantin yakınlığı kaynaklı tükettiği plastik ambalajlı ürünler, tütün ürünleri kullanma alışkanlıkları nedeniyle sigara izmaritleri ve hızlı hijyen oluşturma alışkanlığı nedeniyle ıslak mendiller olduğu gözlenmiştir. Atıkların en yoğun olduğu dönem, ara sınav dönemi olarak bilinen Ekim ayı ve en yoğun alan yol kenarındaki oturma alanlarının olduğu bölge olarak belirlenmiştir. En çok kaydedilen meso-makroplastik parçaların FT-IR analizleri sonucunda, yoğunluğa göre polimer yapılara ait sıralamanın; PET, PE, PP ve PMMA olduğu tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda, plastik atıkların çevresel etkileri konusunda farkındalıkların artmasına yardımcı olabilecek, sürdürülebilir uygulamaların benimsenmesinde, ekolojik uygulamaları örnekleyecek farklı girişimlerle gençlerin desteklenmesi ve yönetimlerin bir an önce aksiyon alması gerekliliği ortaya konulmuştur.Keywords
This publication has 44 references indexed in Scilit:
- Impact of coastal wastewater treatment plants on microplastic pollution in surface seawater and ecological risk assessmentEnvironmental Pollution, 2022
- Generic foresight model in changing hygiene habits with the pandemic: use of wet wipes in next generationsJournal of Material Cycles and Waste Management, 2022
- Attitudinal and behavioural segments on single-use plastics in Ghana: Implications for reducing marine plastic pollutionEnvironmental Challenges, 2021
- The fate of cigarette butts in different environments: Decay rate, chemical changes and ecotoxicity revealed by a 5-years decomposition experimentEnvironmental Pollution, 2020
- Characteristics of Plastic Pollution in the Environment: A ReviewBulletin of Environmental Contamination and Toxicology, 2020
- The ‘plastic waste era’; social perceptions towards single-use plastic consumption and impacts on the marine environment in Durban, South AfricaApplied Geography, 2020
- The differentiation of biodegradable and non-biodegradable polyethylene terephthalate (PET) samples by FTIR spectroscopy: A potential support for the structural differentiation of PET in environmental analysisInfrared Physics & Technology, 2019
- Analytical characterization of polymers used in conservation and restoration by ATR-FTIR spectroscopyAnalytical and Bioanalytical Chemistry, 2009
- Group Frequency Assignments for Major Infrared Bands Observed in Common Synthetic Polymers2007
- The Problematics of Sustainability in Higher Education: An Introduction2004