Çocuk Dergilerinde Bilimin Doğası ve Bilim İnsanları: Bilim Çocuk Dergisi Örneği
Open Access
- 30 September 2023
- journal article
- Published by Necmettin Erbakan University in Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi
- Vol. 5 (2) , 543-565
Abstract
Fen eğitiminin temel amaçlarından olan fen okuryazarı bireyler yetiştirebilmek için bilimin nasıl işlediğinin iyi kavranması gereklidir. Bilimin doğası fen bilimleri dersi kapsamında kazandırılmaya çalışılsa da bilimin doğası ve bilim insanı ile ilgili anlayışların oluşmasında formal eğitim dışında birçok kaynak etkili olmaktadır. Bu kaynaklar içinde yazılı kitle iletişim araçlarından olan dergiler önemli bir yere sahiptir ve içeriklerinde bilimin ve bilim insanının nasıl sunulduğu oldukça önemlidir. Bu çalışmada önemli bir informal öğrenme kaynağı olan ve TÜBİTAK tarafından yayınlanan Bilim Çocuk dergisinin “Simit ve Peynir’le Bilim İnsanı Öyküleri” adlı çizgi öykülerinde yer verilen bilimin doğası bileşenlerinin ve bilim insanının özelliklerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi kullanılmıştır. 2007-2020 yılları arasındaki sayılarda yer alan 168 çizgi öykü içerik analizi ile analiz edilmiştir. Analizlerde araştırmacılar tarafından hazırlanan “Bilimin Doğası Bileşenleri Kontrol Listesi” ve “Bilim İnsanı Özellikleri Kontrol Listesi” kullanılmıştır. Yapılan incelemelerde, çizgi öykülerde bilimin doğası ve bilim insanı ile ilgili birçok özelliğe değinildiği tespit edilmiştir. Bilimin doğası ile ilgili olarak en sık değinilen bileşenlerin, “bilimsel bilginin kanıta dayalı olduğu”, “bilimsel çalışmalarda gözlemin önemli olduğu”, “bilimsel bilginin, gözlemlerin ve çıkarımların birleşimini içerdiği”; en az değinilen bileşenlerin ise “bilimsel çalışmalar, içinde bulunduğu toplumun politik, sosyal ve kültürel yapısından etkilendiği”, “bilimsel bilginin değişebildiği”nin olduğu görülmüştür. Bilim insanları ile ilgili olarak en çok “meraklı” ve “iyi bir gözlemci” olmalarına değinildiği, en az ise “hayal gücüne sahip olma”nın vurgulandığı belirlenmiştir. Bilim Çocuk dergisinde yer alan çizgi anlatımların, bilimin doğası ve bilim insanı ile ilgili uygun bilgi ve düşünceler oluşturma konusunda iyi bir araç olacağı söylenebilir.Keywords
This publication has 32 references indexed in Scilit:
- Analysis of Five Junior High School Physics Textbooks Used in China for Representations of Nature of ScienceResearch in Science Education, 2018
- New Directions for Nature of Science Research2013
- Science and Worldviews in the Classroom: Joseph Priestley and Photosynthesis2009
- Turkish grade 10 students' and science teachers' conceptions of nature of science: A national studyJournal of Research in Science Teaching, 2008
- Representations of nature of science in high school chemistry textbooks over the past four decadesJournal of Research in Science Teaching, 2008
- Building a Foundation for the Use of Historical NarrativesScience & Education, 2006
- The Role and Character of the Nature of Science in Science Education2005
- Applicability of the DAST-C to the images of scientists drawn by students of different racial groupsJournal of Elementary Science Education, 2003
- Views of nature of science questionnaire: Toward valid and meaningful assessment of learners' conceptions of nature of scienceJournal of Research in Science Teaching, 2002
- Stereotypic images of the scientist: The draw‐a‐scientist testScience Education, 1983