Türkiye’de Araştırma Üniversitelerinin Tarihsel Gelişimi, Mevcut Durumu ve Geleceğine İlişkin Beklentiler
- 27 June 2026
- journal article
- Published by Marmara University in Eğitim Bilimleri Dergisi
- Vol. 64 (64) , 36-59
Abstract
Dünyada eğitim sistemlerinde yaşanan gelişmelere paralel olarak Türkiye yükseköğretim sisteminde önemli değişimler yaşanmaktadır. Günümüzde üniversiteler, eğitim ve toplumsal fayda gibi geleneksel işlevlerinin yanı sıra, araştırma faaliyetlerine daha fazla öncelik vermeye başlamıştır. Yaşanan bu değişim sürecinde Türkiye yükseköğretim sisteminde yeni bir olgu olarak adlandırabileceğimiz Araştırma üniversitelerinin mevcut durumuna ve geleceğine ilişkin tartışmalar devam etmektedir. Bu çalışmanın amacı Türkiye’de araştırma üniversitelerinin misyonu, yapılanması, yükseköğretime, topluma, ekonomiye katkısı ile yapılanmasında ve işleyişinde yaşanan problemlerin çözüm önerilerine ilişkin öğretim elemanlarının görüşlerini belirlemektir. Araştırma, olgu bilim(fenomenoloji) desenine göre gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu İstanbul İli sınırlarında yer alan resmi ve vakıf araştırma üniversitelerinde görev yapan 16 öğretim elemanı oluşturmaktadır. Araştırmada verilerin toplanması aşamasında yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırma üniversitelerinde çalışan akademisyenlerle yapılan görüşmelerden elde edilen verilerin analizinde içerik analizi yöntemi tercih edilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre araştırma üniversitelerinde öğretim elemanlarının gerek eğitsel gerek araştırma faaliyetlerini uygun fiziksel koşullarda yapabilmelerinin önemli olduğu ve fiziki yapılanma kapsamında eksikliklerin olduğu ortaya çıkarılmıştır. Çalışma sonuçları, araştırma üniversitelerinde akademik yapılanmaya ilişkin nitelikli kadro istihdamının önemini işaret etmektedir. Araştırma üniversitesinde öğrenim gören öğrencilerin, öğretim elemanlarının donanımlı ve literatüre hâkim olması yönünde beklenti içinde oldukları görülmektedir. Diğer yandan araştırma üniversitelerinde mali açıdan problemlerin yaşandığı ve bu problemlerin çözümü noktasında politika yapıcılar tarafından finansman politikaları geliştirilmesi gerektiği tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre mali yapılanma kapsamında teşvik mekanizmasının ön plana çıkarılması önerilebilir.Keywords
This publication has 18 references indexed in Scilit:
- Academic professionals: The changing face of teaching, research, and service in the American research universityPolicy Futures in Education, 2021
- Dijital Dönüşüm, Araştırma Üniversitesi ve Yükseköğrenimde Yeniden Yapılanma: İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi için Bir Model ÖnerisiJournal of Economy Culture and Society, 2021
- Efficiency analysis of research universities in TurkeyInternational Journal of Educational Development, 2020
- ÖĞRETİM VE ARAŞTIRMA SORUMLULUKLARININ DAĞILIMININ ARAŞTIRMA ÜNİVERSİTELERİ BAĞLAMINDA İNCELENMESİAbant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2020
- Strengthening Teaching and Learning in Research Universities2017
- Advancing the national and global knowledge economy: the role of research universities in developing countriesStudies in Higher Education, 2013
- Effects of Higher Education Reforms2012
- The Road to Academic Excellence2011
- Essential Characteristics of Research Universities2008
- Characteristics of a productive research environmentAcademic Medicine, 1992