Akarsular üzerindeki antropojenik yapıların kıyı çizgisi üzerindeki etkisi: Dalaman Çayı
Open Access
Abstract
Kıyı bölgeleri, deniz ticareti, turizm ve milyarlarca insanın evi olması bakımından hayati öneme sahiptir. Son zamanlarda kıyılar, küresel ısınma ve antropojenik etkilerden dolayı stres altında kalmıştır. Doğal ve antropojenik etkilerin kıyı bölgelerindeki etkilerini en iyi kısa nehirleri ve küçük drenaj alanları olan bölgelerden elde edilen verilerle açıklamak mümkündür (örneğin Dalaman Çayı). Dalaman Kıyısı, Güneybatı Türkiye'de popüler bir yaz turizmi destinasyonlarından biridir. Bu kıyıdaki kıyı çizgisi değişiklikleri, Weighted Linear Regression (WLR) analizi ve Digital Shoreline Analysis System (DSAS) kullanılarak belirlenmiştir. 30 yıl boyunca yağış, sıcaklık ve akım ile kıyı çizgisi değişiklikleri arasındaki ilişki, Pearson korelasyonu kullanılarak belirlenmiştir. 1989 ile 1999 doğal faktörlerin etkili olduğu bu dönemde tüm kıyı çizgisi ortalama -1.54 m kadar kabul edilebilir bir miktar gerilemiştir. 1999'da işletmeye alınan göletin ardından, tüm kıyı çizgisi 2000 ile 2010 yılları arasında ortalama -6.89 m, 2011 ile 2019 yılları arasında, tüm kıyı çizgisi ortalama -10.42 m gerilemiştir; bu, Akköprü Barajı'nın (2011'de işletmeye alınması) ve göletin sediment tutması sonucudur. Korelasyon analizinde, kıyı çizgisi doğal faktörlerin etkisi altındayken güçlü bir korelasyon gösterirken, Akköprü Barajı'nın devreye alınmasından sonra bu ilişki yaklaşık %50 oranında zayıflamıştır. Bölgede sürdürülebilir yaz turizmi ve tarım faaliyetlerini gerçekleştirmek için kıyı hattının, drenajın sürekli izlenmesi ve kıyı alanına dengeli müdahale yapılması gerekmektedir.Keywords
This publication has 31 references indexed in Scilit:
- Coastal Erosion Threat on the Kızkumu Spit Geotourism Site (SW Turkey): Natural and Anthropogenic FactorsGeoheritage, 2020
- Morphology of coast and textural characteristics of coastal sediments (NE Gökova Graben, SW Turkey)Journal of Coastal Conservation, 2018
- Vulnerability of the Nigerian coast: An insight into sea level rise owing to climate change and anthropogenic activitiesJournal of African Earth Sciences, 2017
- The fluvial sediment budget of a dammed river (upper Muga, southern Pyrenees)Geomorphology, 2017
- Life cycle of estuarine islands — From the formation to the landlocking of former islands in the environs of Miletos and Ephesos in western Asia Minor (Turkey)Journal of Archaeological Science: Reports, 2017
- Coastal types of graben: the Gulf of Gökova, Mugla-SW TurkeyJournal of Coastal Conservation, 2017
- Estimating the fluvial sediment input to the coastal sediment budget: A case study of GhanaGeomorphology, 2012
- Controlling factors of recent clastic coastal sediments (Viransehir, Mersin bay, S Turkey)Environmental Geology, 2008
- Biodegradation effects over different types of coastal rocksEnvironmental Geology, 2007
- The coasts of our world: Ecological, economic and social importanceEcological Economics, 2007