Tıp fakültesi öğrencilerinde üçüncü el sigara dumanına ilişkin inanışlar ve nikotin bağımlılığı düzeylerinin değerlendirilmesi
Open Access
- 4 August 2026
- journal article
- Published by The Society for Health Promotion and Tobacco Control in Turkish Journal of Tobacco Control
- Vol. 6 (2) , 99-113
Abstract
Arka Plan: Üçüncü el sigara dumanı (ÜESD), yüzeylerde ve tozda kalan ve havaya yeniden salınabilen tütün dumanı kalıntılarını ifade eder. ÜESD maruziyeti çeşitli patolojik durumlarla ilişkilendirilmiştir. Bu çalışma, tıp fakültesi öğrencilerinde üçüncü el sigara dumanına ilişkin inançları ve nikotin bağımlılığı düzeylerini değerlendirmeyi ve bu değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Yöntemler: Bu kesitsel çalışma, Kasım-Aralık 2025 döneminde 684 tıp öğrencisi ile yürütülmüştür. Veriler, sosyodemografik özellikler, sigara içme davranışı, Üçüncü El Sigara Dumanı Hakkındaki İnanışlar Ölçeği Türkçe versiyonu (ÜESDHİ) ve Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi’ni (FNB) içeren yüz yüze uygulanan anket formu ile toplanmıştır. İstatistiksel analizler; tanımlayıcı istatistikler, Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis testi ve Spearman korelasyon analizinden oluşmaktadır. Bulgular: Katılımcıların %53,7’si kadın olup yaş ortalaması 22,44 ± 1,77 yıldır. Güncel sigara içme prevalansı %27,0 iken, %12,3’ü eski içicidir. ÜESDHİ toplam puanı 36,61 ± 7,83 olup, kadın öğrenciler ve sigara içmeyenler anlamlı olarak daha yüksek skorlar göstermiştir (p<0,001). Güncel içiciler arasında ortalama FNB puanı 2,48 ± 1,86’dır. ÜESDHİ puanları ile FNB puanları arasında anlamlı negatif korelasyon bulunmuştur. ÜESD farkındalığı yüksek öğrencilerin çocukların bulunduğu ortamlarda sigara içmekten kaçınma ve koruyucu önlemler alma olasılıkları daha yüksektir. Sonuçlar: Tıp öğrencilerinin üçüncü el sigara dumanı farkındalığı ortanın üzerinde olup cinsiyet ve sigara içme durumuna göre anlamlı farklılık göstermektedir. Yüksek ÜESD farkındalığı, daha düşük nikotin bağımlılığı ile ilişkilidir. ÜESD farkındalığını hedefleyen eğitim müdahaleleri, tütün kontrolü çabalarını güçlendirmek ve gelecekteki sağlık profesyonelleri arasında daha sağlıklı davranışları teşvik etmek için tıp müfredatına entegre edilmelidir.Keywords
This publication has 19 references indexed in Scilit:
- Evaluating cancer risks: The impact of thirdhand smoke exposure on carcinogenesisRegulatory Toxicology and Pharmacology, 2025
- Adverse childhood experiences as predictors of alcohol and tobacco addiction risk among college students in Delhi-NCR, IndiaScientific Reports, 2025
- Policy view: worldwide patterns of tobacco use with recommendations for tobacco controlThe Lancet Respiratory Medicine, 2025
- Health effects associated with exposure to secondhand smoke: a Burden of Proof studyNature Medicine, 2024
- Nicotine addiction: More than just dopamineCurrent Opinion in Neurobiology, 2023
- Secondhand and thirdhand smoke: a review on chemical contents, exposure routes, and protective strategiesEnvironmental Science and Pollution Research, 2023
- Spatial, temporal, and demographic patterns in prevalence of smoking tobacco use and attributable disease burden in 204 countries and territories, 1990–2019: a systematic analysis from the Global Burden of Disease Study 2019The Lancet, 2021
- Thirdhand smoke causes DNA damage in human cellsMutagenesis, 2013
- Households contaminated by environmental tobacco smoke: sources of infant exposuresTobacco Control, 2004
- The Fagerström Test for Nicotine Dependence: a revision of the Fagerstrom Tolerance QuestionnaireBritish Journal of Addiction, 1991