Abstract
Materia artykułu ma charakter interdyscyplinarny. Z jednej strony dotyczy zagrożeń kryminalnych o proweniencji ukraińskiej z punktu widzenia nauk prawnych (kryminologii i kryminalistyki), z drugiej natomiast problem badawczy został ujęty z perspektywy nauk o bezpieczeństwie, co pozwoliło na zbadanie wpływu wojny rosyjsko-ukraińskiej na dynamikę tych zagrożeń. Wykorzystane metody badawcze w postaci analizy, porównania, uogólnienia i syntezy umożliwiły opracowanie informacji zgromadzonych w bazach danych Policji oraz Straży Granicznej, danych dostępnych w literaturze przedmiotu oraz artykułach opublikowanych w mediach masowych. Sformułowano problem badawczy w postaci pytania: Czy wojna rosyjsko-ukraińska może stanowić czynnik wzmacniający zagrożenia kryminalne w Polsce ze strony obywateli Ukrainy? Dla tak przyjętego problemu badawczego wyselekcjonowane zostały kategorie zagrożeń kryminalnych, które zbadano przez pryzmat m.in. takich parametrów, jak: rozmiary zagrożenia kryminalnego (liczba wykrytych przestępstw, liczba podejrzanych), dynamika wzrostu zagrożenia, wskaźnik zagrożenia kryminalnego na 100 tys. mieszkańców oraz udział procentowy podejrzanych obywateli Ukrainy o dokonanie danej kategorii przestępstwa kryminalnego wśród sprawców wykrytych przestępstw tej samej kategorii. Podstawę analiz stanowiły policyjne statystyki dotyczące obywateli Ukrainy podejrzanych o popełnienie wybranych kategorii przestępstw w Polsce w latach 2013–2023. Pomocniczo odwołano się do analizy zbioru danych w policyjnych statystykach przestępczości za lata 2004–2012. Badaniu poddano również wielkość migracji osób z Ukrainy w latach 2022–2023 oraz jej relacje z rozmiarami zagrożenia wskazanymi kategoriami przestępstw. W grupie analizowanych kategorii przestępstw umieszczono zabójstwa, uznając je za przestępstwa kryminalne o największym potencjale oddziaływania na bezpieczeństwo ze względu na wagę czynu. Kradzież mienia to druga z analizowanych kategorii przestępstw, której siła oddziaływania na bezpieczeństwo wynika z powszechności występowania. Do grupy analizowanych przestępstw wybrano także przestępstwo handlu ludźmi, zakładając związek tego zagrożenia z migracjami obywateli Ukrainy wymuszonymi wybuchem wojny rosyjsko-ukraińskiej. Podobnie założono istnienie związku pomiędzy zagrożeniami obejmującymi nielegalne posiadanie, wyrób i wprowadzanie do obrotu broni palnej i amunicji a sąsiedztwem teatru wojny rosyjsko-ukraińskiej. Z przeprowadzonych badań wynika, że wojna rosyjsko-ukraińska zwiększyła w Polsce zagrożenia zabójstwami i kradzieżami mienia ze strony obywateli Ukrainy. Przeprowadzone badania wykazały, że zagrożenia związane z handlem ludźmi, gdzie sprawcami i ofiarami są obywatele Ukrainy, nie są objęte należytym rozpoznaniem ze strony polskich służb ochrony prawa. W odniesieniu do zagrożeń związanych z posiadaniem, wyrobem broni palnej i handlem nimi oceniono, że policyjne statystyki przestępczości nie oddają pełni zagrożenia