İstenmeyen Gebelikler ve İsteyerek Düşükler
Open Access
- 31 December 2025
- book chapter
- Published by Özgür Yayınları
- p. 127-146
Abstract
İstenmeyen gebelikler, dünya genelinde kadın sağlığını, yaşam kalitesini ve toplumsal yapıyı olumsuz etkileyen önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam etmektedir. Bu derleme niteliğindeki çalışmada, istenmeyen gebeliklerin tanımı, yaygınlığı, nedenleri, dezavantajlı gruplar üzerindeki etkileri, isteyerek yapılan düşükler ve bunlara bağlı komplikasyonlar, dünyada ve Türkiye’deki oranlar, yasal düzenlemeler ile önleme ve azaltma stratejileri ele alınmıştır. Literatür bulguları, istenmeyen gebeliklerin temel nedenleri arasında etkili kontrasepsiyon kullanımının yetersizliği, bilgi eksikliği, sosyoekonomik dezavantajlar, toplumsal cinsiyet eşitsizlikleri ve sağlık hizmetlerine erişimdeki engellerin yer aldığını göstermektedir. Özellikle adölesanlar, evli olmayan kadınlar ve seks işçileri gibi kırılgan gruplarda risk daha yüksektir. İstenmeyen gebelikler; anne ve bebek sağlığı üzerinde olumsuz sonuçlara, güvensiz düşüklerin artmasına, psikolojik sorunlara ve ciddi sosyoekonomik kayıplara yol açabilmektedir. Çalışma, kapsamlı cinsel sağlık ve üreme sağlığı eğitimleri, erişilebilir ve nitelikli aile planlaması hizmetleri, ebelerin etkin rolü, yasal düzenlemeler ve toplumsal farkındalık çalışmalarının istenmeyen gebeliklerin azaltılmasında kritik öneme sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Kadınların üreme haklarının korunması ve güçlendirilmesi, sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmada temel bir gereklilik olarak değerlendirilmektedir.Keywords
This publication has 30 references indexed in Scilit:
- Analysis of unintended pregnancy and influencing factors among married women in ChinaChina Population and Development Studies, 2023
- Does unwanted pregnancy lead to adverse health and healthcare utilization for mother and child? Evidence from low- and middle-income countriesInternational Journal of Public Health, 2020
- When there are no abortion laws: A case study of CanadaBest Practice & Research Clinical Obstetrics & Gynaecology, 2020
- Physicians’ challenges under El Salvador's criminal abortion prohibitionInternational Journal of Gynecology & Obstetrics, 2018
- Global, regional, and subregional trends in unintended pregnancy and its outcomes from 1990 to 2014: estimates from a Bayesian hierarchical modelThe Lancet Global Health, 2018
- Global, regional, and subregional classification of abortions by safety, 2010–14: estimates from a Bayesian hierarchical modelThe Lancet, 2017
- Side Effects, Physical Health Consequences, and Mortality Associated with Abortion and Birth after an Unwanted PregnancyWomen's Health Issues, 2016
- Adolescent sexual and reproductive health: The global challengesInternational Journal of Gynecology & Obstetrics, 2015
- Induced abortion: incidence and trends worldwide from 1995 to 2008The Lancet, 2012
- Socio-Demographic Characteristics and Behavioral Risk Factors of Female Sex Workers in Sub-Saharan Africa: A Systematic ReviewAIDS and Behavior, 2011