Jet Enjeksiyon Yöntemiyle Temel Zeminlerinde Sıvılaşma Riskinin Azaltılması: Saha ve Sayısal Analizler
- 16 March 2026
- journal article
- Published by Dicle Universitesi Muhendislik Fakultesi Muhendislik Dergisi in Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi
- Vol. 17 (1)
Abstract
Bu çalışmada, mevcut bir proje binasının jeoteknik performansı, saha araştırmalarından elde edilen veriler kullanılarak taşıma kapasitesi, oturma ve sıvılaşma potansiyeli açısından değerlendirilmiştir. Tüm analizler, Türk Yapı Deprem Yönetmeliği'ne (TBEC, 2018) uygun olarak yapılmıştır. Temel zemininin hesaplanan nihai taşıma kapasitesi 337 kPa olarak belirlenmiş olup, zeminin yapısal yükleri güvenli bir şekilde taşıdığını göstermektedir. Oturma analizleri, kil tabakaları için 4,21 cm ve kum tabakaları için 3,66 mm değerlerini verirken, toplam oturma 4,576 cm olarak hesaplanmıştır. Tüm oturma değerlerinin izin verilen sınırlar içinde olduğu bulunmuştur. Sondaj verilerine dayalı sıvılaşma analizleri, temel zemininin sismik yükleme altında sıvılaşmaya karşı hassas olduğunu göstermiştir. Bu riski azaltmak için, zemin iyileştirme yöntemi olarak jet enjeksiyonu seçilmiştir. Buna göre, temel zemini çevresinde 13 m ve bina çevresinde 18 m uzunluğunda eğimli ve dikey jet enjeksiyon kolonları tasarlanmıştır. 13 m ve 18 m uzunluğundaki jet grout kolonlarının taşıma kapasiteleri sırasıyla 61,3 ton ve 88,9 ton olarak hesaplanmıştır. Zemin iyileştirmesinden sonra, temel zemininin izin verilen taşıma kapasitesi 448 kPa ve 517 kPa'ya yükselmiştir. İyileştirme sonrası sayısal sıvılaşma analizleri, kritik derinliklerdeki sıvılaşma riskinin etkili bir şekilde ortadan kaldırıldığını göstermiştir. İdealize edilmiş zemin profili, iki boyutlu sonlu eleman yazılımı kullanılarak modellenmiştir. Sonuçlar, oluşan yer değiştirmelerin kabul edilebilir sınırlar içinde kaldığını ve eğimli jet grout kolonlarının dikey kolonlara benzer bir performans sergilediğini göstermiştir. Dinamik analizler ayrıca, iyileştirmeden sonra aşırı gözenek suyu basıncında önemli bir azalma olduğunu ve jet grout uygulamasının sismik performansı artırmada ve sıvılaşma riskini azaltmada etkili olduğunu doğrulamıştır.Keywords
This publication has 8 references indexed in Scilit:
- Seismicity of the Southern Marmara Region (Türkiye) Before and After the August 17, 1999 İzmit EarthquakeAcademic Platform Journal of Natural Hazards and Disaster Management, 2023
- İznik Gölü Havzası’nda Doğal Ortam Koşullarının Havza Yönetimi ve Planlamasına EtkisiDoğu Coğrafya Dergisi, 2019
- Sonlu Elemanlara Dayalı Dinamik Analiz; Zemin İyileştirme - Derin Temel ÖrneğiAcademic Perspective Procedia, 2018
- Implementation, Validation, and Application of PM4Sand Model in PLAXIS2018
- The Relationship Between the Tectonic Setting of the Lake İznik Basin and the Middle Strand of the North Anatolian FaultTURKISH JOURNAL OF EARTH SCIENCES, 2009
- Liquefaction Resistance of Soils: Summary Report from the 1996 NCEER and 1998 NCEER/NSF Workshops on Evaluation of Liquefaction Resistance of SoilsJournal of Geotechnical and Geoenvironmental Engineering, 2001
- Simplified Procedure for Evaluating Soil Liquefaction PotentialJournal of the Soil Mechanics and Foundations Division, 1971
- Tests of Paper Molds for Concrete CylindersACI Journal Proceedings, 1950