Poisson Karma Dağılım Modeli Kullanılarak Covid 19 Verilerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği
Author:
- 31 December 2025
- journal article
- Published by Journal of Statistics and Applied Sciences in İstatistik ve Uygulamalı Bilimler Dergisi
- No. 12,p. 1-8
Abstract
COVID-19 vakasının Türkiye’de ilk olarak görülmesinden itibaren zaman serileri, SIR, büyüme eğrisi vb. yöntemler kullanılarak bir çok tahmin ve modelleme üzerine çalışmalar yapılmıştır. COVID-19 verileri aşırı yayılım göstermektedir ve Türkiye’deki COVID-19 verilerine ilişkin Poisson karma dağılım modeli kullanılarak yapılan bir çalışmaya rastlanmamıştır. Poisson karma dağılım modeli kullanılarak COVID-19 ile ilgili parametre değerlerinin belirlenebileceğini ve aynı zamanda gelecekteki başka salgınların tahmin edilmesinde de bu yöntemin önem taşıyacağı düşünüldüğü için bu çalışma yapılmıştır. Çalışmada, Poisson karma (dağılım) modeli kullanılarak aylık vaka sayısı, ölen sayısı, iyileşen sayısı, yoğun bakımdaki hasta sayısı ve entübe hasta sayıları tahmin edilmiş, gerçek değerler ile tahmin edilen değerler Ortalama Mutlak Hata (MAE), Hata Kareler Ortalaması (MSE) ve Kök Ortalama Kare Hatası (RMSE) ölçütlerine göre karşılaştırılmıştır. Sağlık Bakanlığının günlük olarak açıkladığı 11 Mart ile 31 Haziran arasındaki COVID-19 verileri kullanılmıştır. Gerçek değerler ile tahmin edilen aylık ortalama değerler birbirine yakın bulunmuştur. Özellikle ölü sayısı ve yoğun bakımdaki hasta sayıları gerçek değerlere daha yakın tahmin edilmiştir. Bu durum, COVID-19 parametrelerinin Poisson karma (dağılım) modeli ile tahmin edilebileceğini ve muhtemel benzer salgınlarda da karma dağılım kullanılarak parametre değerlerinin tahmin edilebilir olduğunu göstermektedir.Keywords
This publication has 32 references indexed in Scilit:
- Distributed online expectation-maximization algorithm for Poisson mixture modelApplied Mathematical Modelling, 2023
- The distribution of COVID-19 mortalityInfectious Disease Modelling, 2022
- Mathematical modeling and estimation for next wave of COVID-19 in PolandStochastic Environmental Research and Risk Assessment, 2021
- Modeling and prediction of COVID-19 pandemic using Gaussian mixture modelChaos, Solitons & Fractals, 2020
- A general method of computing mixed Poisson probabilities by Monte Carlo samplingMathematics and Computers in Simulation, 2020
- Modeling discrete stock price changes using a mixture of Poisson distributionsJournal of the Korean Statistical Society, 2016
- Modelling for identifying accident-prone spots: Bayesian approach with a Poisson mixture modelKSCE Journal of Civil Engineering, 2012
- Application of finite mixture models for vehicle crash data analysisAccident Analysis & Prevention, 2009
- Finite Mixture Models2000
- Finite Mixture Distributions1981