Yazma Becerisinin Geliştirilmesinde Yapay Zekâ ve Öğrenci Sorumluluğu
Open Access
- 1 June 2026
- book chapter
- Published by Özgür Yayınları
- p. 99-121
Abstract
Bu bölümde, yapay zekânın yazma becerisinin geliştirilmesindeki rolü, yazma eğitiminin kuramsal temelleri, süreç temelli yazma yaklaşımı ve öğrenci sorumluluğu ele alınmıştır. Öncelikle yazma becerisinin planlama, taslak oluşturma, gözden geçirme, düzenleme ve yeniden yazma gibi çok katmanlı bilişsel ve üstbilişsel süreçleri açıklanmış, yazma öğretiminin ürün odaklı yaklaşımlardan çok süreç odaklı ve öğrenci merkezli uygulamalarla desteklenmesi gerektiği belirtilmiştir. Ardından yapay zekânın eğitim ve özellikle yazma öğretimi üzerindeki rolü tartışılmış; bu araçların fikir üretme, metin geliştirme, geri bildirim sağlama, dilbilgisel düzenleme ve değerlendirme gibi alanlarda önemli katkılar sunabildiği ifade edilmiştir. Bununla birlikte yapay zekânın yazma sürecinde bilinçsiz ve sorgulanmadan kullanımının özgünlük, eleştirel düşünme, akademik dürüstlük, etik ve öğrenci özerkliği açısından çeşitli riskler doğurabileceği üzerinde durulmuştur. Bölümde ayrıca yapay zekâ destekli yazma süreci modeli planlama, taslak oluşturma, gözden geçirme ve düzenleme aşamaları temelinde açıklanmış; Türkçe eğitiminde kullanılabilecek yapay zekâ araçları ve bunların yazma sürecindeki işlevleri ifade edilmeye çalışılmıştır. Son olarak eğitimde öğrenci sorumluluğu kavramı yapay zekâ kullanımı bağlamında değerlendirilmiş, öğrencinin yapay zekâyı kendi yerine düşünen ve yazan bir araç olarak değil, yazma sürecini destekleyen bir yardımcı olarak kullanmasının önemi vurgulanmıştır. Sonuç olarak bölüm, yapay zekânın, yazma eğitiminde rehberlik, etik duyarlılık ve öğrenci sorumluluğu ile birlikte düşünüldüğünde anlamlı ve yararlı bir araç olabileceği belirlenmiştir. Bölüm sonunda yazma sürecinin farklı aşamalarında kullanılabilecek etkinlik önerilerine yer verilmiştir. Söz konusu etkinlikler öneri niteliğinde olup sınıf ortamına ve öğrenci hazırbulunuşluğuna göre düzenlenebileceği düşünülmektedir.Keywords
This publication has 36 references indexed in Scilit:
- Modifying AI, Enhancing Essays: How Active Engagement with Generative AI Boosts Writing Quality2025
- Süreç-Tür Modeli'nin Öğretmen Adaylarının İkna Edici Metin Yazma Becerilerini Geliştirmeye EtkisiAna Dili Eğitimi Dergisi, 2023
- Improving Writing Skills of Students in Turkey: a Meta-analysis of Writing InterventionsEducational Psychology Review, 2021
- Türkçe Dersi Kapsamında Gerçekleştirilen Yaratıcı Yazma Uygulamalarının Öğrencilerin Tutumları Üzerindeki Etkisinin Meta-Analiz İle İncelenmesiAna Dili Eğitimi Dergisi, 2019
- Türkçe İlkokuma Yazma Öğretimi2019
- A Revised Writer(s)-Within-Community Model of WritingEducational Psychologist, 2018
- Zihinsel Tasarım Modellerine Dayalı Yazma Modelini Metin Oluşturma Sürecinde Kullanma BecerileriBartın University Journal of Faculty of Education, 2017
- Yazılı anlatım el kitabı2017
- Türkçe Öğretimi - Yaklaşımlar ve Modeller2013
- Becoming a Self-Regulated Learner: An OverviewTheory Into Practice, 2002