Abstract
Otonom elektrikli araçların, sıfır emisyonlu yapıları ve gerçek zamanlı karar verme yetenekleri sayesinde taşımacılık sistemlerindeki kullanımı hızla artmaktadır. Bununla birlikte, batarya kapasitesinin sınırlı olması, şarj süreçlerinin zaman alıcı yapısı ve şarj altyapısındaki yetersizlikler, klasik araç rotalama yaklaşımlarının doğrudan uygulanmasını güçleştirmekte, dinamik ve kısıt duyarlı çözüm yöntemlerine olan ihtiyacı artırmaktadır. Bu çalışmada, otonom elektrikli araçlar için gerçek zamanlı koşullara uyum sağlayabilen dinamik bir rota planlama yaklaşımı önerilmektedir. Depo merkezli dağıtım yapısı altında, her bir aracın başlangıç rotası Yasaklı Arama (TS) metasezgisel yöntemi kullanılarak oluşturulmuştur. Rotalama süreci boyunca araçların batarya seviyeleri sürekli olarak izlenmiş ve enerji yetersizliği durumunda araçlar en uygun şarj istasyonlarına yönlendirilmiştir. Şarj süreleri ile zaman penceresi ihlalleri, toplam maliyet fonksiyonuna entegre edilerek çözümün operasyonel açıdan uygulanabilirliği artırılmıştır. Önerilen yaklaşım, dinamik ortamlarda ortaya çıkan yeni müşteri talepleri, talep iptalleri, trafik yoğunluğundaki değişimler ve yol kapanma veya açılma gibi beklenmedik durumlara gerçek zamanlı olarak uyum sağlayacak biçimde tasarlanmıştır. Bu adaptif yapı sayesinde sistem, hizmet sürekliliğini korurken toplam operasyonel maliyetin kontrol altında tutulmasını mümkün kılmaktadır. Sonuç olarak geliştirilen metasezgisel tabanlı yöntem, çoklu araçlı ve gerçek zamanlı değişkenlere duyarlı otonom elektrikli araç rotalama problemleri için esnek, ölçeklenebilir ve etkili bir çözüm alternatifi sunmaktadır.
Funding Information
  • Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (222N269)

This publication has 45 references indexed in Scilit: