Kırgız Kültüründe Hediyeleşme Geleneği ve İşlevleri
Author:
- 14 March 2024
- journal article
- research article
- Published by Namik Kemal University in HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi
- Vol. 12 (23) , 332-347
Abstract
Hediye veya armağan sistemi arkaik dönemlerden beri var olan karmaşık bir yapı olarak süregelmiştir. Söz konusu hususta kavramın karşılıklılık ve karşılıksızlık ilkesine dayalı olması ve bu sebeple subjektif bir değerlendirmeye tabi tutulması yatmaktadır. Hediye kavramı; alma, verme ve karşılığını verme esasına dayalı üçlü bir döngü üzerine kurulu bir sistemdir. Bu sistem, arkaik devirlerde başlangıçta daha çok ticari sistem üzerine inşa edilmiş ve ticaret ortaklığına dayanan uzlaştırıcı bir araç olarak görülmüştür. Mefhum zamanla bu boyutlarından sıyrılarak anlam alanlarını genişletmiş ve gerek maddi gerek manevi içeriklerle çok boyutlu hâle gelmiştir. Hediye alma ve verme eylemi birey ve toplum üzerinde işlevsel etkiye sahiptir. Nitekim bu husus psikolojik, sosyal, kültürel, ekonomik, siyasi vb. pek çok noktada toplumdaki bireylere katkıda bulunmaktadır. Dolayısıyla işlevsellik ve pragmatik özelliğinin geniş perspektif imkân alanları sunması sistemin günümüze değin canlılığını koruyarak aktarılagelmesini sağlamıştır. Bu hususlar ekseninde hediye olgusunun Kırgız kültüründe mevcut durumunun hangi şekillerde olduğunu ortaya koymak önemli görülmüştür. Bu minvalde çalışmada, Kırgızlarda hediye kavramı ve hediyeleşme geleneğinin geçiş dönemi ritüellerinde işlevsel açılardan birey ve toplum üzerine olan etkileri değerlendirilmiştir. Sonuç olarak Kırgız kültüründe hediye ve hediyeleşme geleneğinin çeşitli tören ve kutlamalarda etkin biçimde sürdürüldüğü ve bu ritüellerdeki işlevsel görünümü dolayısıyla başta kültür ve geleneğin sürdürümcülüğü olmak üzere toplum üzerinde pek çok etkiye sahip olduğu belirlenmiştir.Keywords
This publication has 10 references indexed in Scilit:
- Bohça Geleneğinden Valiz Kültürüne Bir İncelemeAvrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 2023
- Hediye üzerine sosyolojik bir değerlendirmeAntropoloji, 2022
- Kadınların hediye alma ve verme ritüelleri üzerine bir literatür çalışmasıBalıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2022
- Ökül Family Tradition in the Kyrgyzs as a Protective Community CultureMANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2021
- Öndüç Hediye: Gaziantep’te Yataküstü Geleneği ve İşlevleriMANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2021
- ESK%c4%b0%20T%c3%9cRKLERDE%20HED%c4%b0YELE%c5%9eMEThe Journal of International Civilization Studies, 2018
- YAPISAL İŞLEVSELCİLİK AÇISINDAN FOLKLORDA DEĞİŞME VE İŞLEVSEL ZORUNLULUKLAR MODELİUluslararasi Kibris Universitesi Fen-Edebiyat Fakultesi, 2017
- Bir Esnek Çalışma Türü Olarak Taşeronluk ve HandikaplarıAbant Izzet Baysal University Graduate School of Social Sciences, 2005
- Folklorik ve antropolojik yönleriyle hediye geleneği ve Türk kültüründeki yeriAnkara Universitesi Egitim Bilimleri Fakultesi Dergisi, 1989
- Four Functions of FolkloreJournal of American Folklore, 1954