Türkiye Yüzyılı Maarif Modeline Göre Hazırlanan 9. Sınıf Biyoloji Ders Kitabının Okunabilirlik Düzeyi
Open Access
- 28 April 2025
- journal article
- Published by Dokuz Eylul University in Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi
- Vol. 16 (1) , 1401-1421
Abstract
Metinlerin okunabilirlik açısından ölçülmesi, vazgeçilmez ders materyali olarak kullanılan ders kitaplarının okunabilirliği konusunda fikir vermektedir. Metinlerin okunabilirliğini saptamak için çeşitli formüller kullanılmış ve bu formüllerin pratikte faydalı bilgiler sunduğu ve emek ile zaman açısından ekonomik bir yaklaşım sağlayarak kullanıcılara değerli avantajlar sağladığı bilinmektedir. Bu araştırmanın amacı, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli çerçevesinde geliştirilen ve ilk kez uygulamaya konulan 9. sınıf biyoloji ders kitabının okunabilirlik düzeyini Türkçe için oluşturulmuş okunabilirlik formülleri kullanarak incelemektir. Araştırma hem okunabilirlik düzeyini test etmek hem de farklı formüller aracılığıyla bir karşılaştırma yapmak üzere betimsel nitelikte bir tarama modeli olarak tasarlanmıştır. Çalışmada, Millî Eğitim Bakanlığı’nın 2024 yılı için hazırladığı Ortaöğretim Biyoloji 9 ders kitabı örneklem olarak seçilmiştir. Sönmez formülündeki yabancı ifade sayısını belirlemek amacıyla, üç 9. sınıf biyoloji öğretmeni ve araştırma ekibinden oluşan iki ayrı çalışma grubu oluşturulmuştur. Araştırmada ders kitabından seçilen 15 metin Ateşman, Çetinkaya-Uzun, Bezirci-Yılmaz ve Sönmez Formülleri ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda sonuçlar 9. Sınıf biyoloji ders kitabının her bir formül için okunabilirliğinin çok zor olduğunu bu açıdan hedef öğrencilerin ihtiyaçlarıyla örtüşmediğini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte çalışmanın ayrı bir bulgusu olarak yapılan analizlerin ışığında Türkçe için oluşturulmuş okunabilirlik formülleri birbirleriyle karşılaştırıldığında tutarlı sonuçlar verdiği görülmektedir.Keywords
This publication has 18 references indexed in Scilit:
- Türkçe İçin Oluşturulmuş Okunabilirlik Formüllerinin Karşılaştırılması ve Tutarlılık SorgusuAna Dili Eğitimi Dergisi, 2024
- Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin okunabilirlik özellikleri2017
- Automated Evaluation of Text and Discourse with Coh-Metrix2014
- The readability of selected A-level biology examination papersJournal of Biological Education, 1993
- Textbooks: Less than meets the eyeJournal of Curriculum Studies, 1987
- College Introductory Biology Textbooks: An Important Communicative ToolThe American Biology Teacher, 1987
- The effect of reduced readability text materials on comprehension and biology achievementScience Education, 1982
- Pupils' perception of biological pictures and its implications for readability studies of biology textbooksJournal of Biological Education, 1980
- Determining the Reading Level of Biology TextbooksThe American Biology Teacher, 1979
- The readability of school biology textbooksJournal of Biological Education, 1977