Melezlemeyle Elde Edilen Bazı Badem Genotiplerinde Çiçek Tozu Çimlenme ve Canlılık Düzeylerinin Belirlenmesi
- 25 December 2025
- journal article
- Published by Kyrgyz-Turkish Manas University in Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences
- Vol. 15 (2) , 242-250
Abstract
Badem, Türkiye için önemli bir meyve türüdür ve Ege, Akdeniz ile Güneydoğu Anadolu bölgeleri badem yetiştiriciliği açısından uygun ekolojik koşullara sahiptir. Ancak ülkemizde yetiştirilen badem çeşitlerinin çoğu sert kabuklu ve kendine uyuşmaz olduğundan, verim ve kalite sorunları yaşanmaktadır. 2009 yılında ülkemizde yerli ve yabancı çeşitlerin melezlenmesiyle kendine verimli ve geç çiçeklenen yeni badem çeşitlerini geliştirmek amacıyla badem ıslah programı başlatılmıştır. Bu program çerçevesinde 2017 yılında Harran Üniversitesi Osmanbey Kampüsü’nde kurulan Seleksiyon 2 bahçesine 17 melez birey ve 3 standart çeşit aktarılmış, özellikle geç çiçeklenen bireyler ön plana çıkmıştır. Çalışmanın amacı, kendine verimli ve geç çiçeklenen çeşit adayı bazı melez badem genotiplerinin çiçek tozu kalitesini incelemektir. Materyal olarak 290 (Gülcan 2 × Lauranne), 5682 (Lauranne × Nurlu), GP-4 (Gülcan 2 × Penta), GP-8 (Gülcan 2 × Penta) melezleri ve Lauranne çeşidi kullanılmıştır. Çiçek tozu canlılığı Triphenyl tetrazolium chloride (TTC) ile incelenmiş, canlılık oranları 5682’de %89,73, GP-4’te %78,19, GP-8’de %75,56, 290’da %61,43 ve Lauranne’de %52,90 olarak saptanmıştır. Çimlenme denemeleri asılı damla ve petride agar yöntemleriyle yürütülmüş, petride agar yöntemi daha yüksek sonuç vermiştir. En yüksek çimlenme %1 agar + %15 sakkaroz ortamında %69,82, en düşük çimlenme ise sakkarozsuz ortamlarda kaydedilmiştir. Hemasitometrik yöntemle yapılan çiçek tozu sayımlarında çiçek başına çiçek tozu sayıları 131.250 (290) ile 209.375 (5682) arasında değişmiştir. Elde edilen bulgulara göre 5682 kodlu genotipte hem çiçek tozu üretim miktarı hem de çiçek tozu kalite özelliklerini ifade eden canlılık ve çimlenme düzeylerinin yüksek olduğu belirlenmiştir.Keywords
This publication has 13 references indexed in Scilit:
- The Stimulating Effect of Polyamine and Brassinolide on Sweet Cherry cv. ‘0900 Ziraat’ PollenYüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 2025
- The role of sucrose in maintaining pollen viability and germinability in Corylus avellana L.: a possible strategy to cope with climate variabilityProtoplasma, 2024
- Bazı Yeni Elma Çeşitlerinde Çiçek Tozu Kalite Özelliklerinin BelirlenmesiTürk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 2022
- Flowering and pollen resilience to high temperature of apricot cultivarsScientia Horticulturae, 2022
- Relationships between flower position, shoot structure and fertility for the main Tunisian almond cultivar ‘Achaak’Acta Horticulturae, 2017
- Improve the Medium for Germination of Almond Pollen in- Vitro and Germination Capacity of Stored PollenInternational Journal of Advances in Agricultural and Environmental Engineering, 2015
- A NEW ALMOND BREEDING PROGRAM IN TURKEYActa Horticulturae, 2013
- TECHNICAL ADVANCE: Temperature as a determinant factor for increased and reproducible in vitro pollen germination in Arabidopsis thalianaThe Plant Journal, 2007
- Self‐pollination vs. cross‐pollination in almond: pollen tube growth, fruit set and fruit characteristicsPlant Breeding, 2002
- Pollen PhysiologyAnnual Review of Plant Physiology, 1964