SEL FELAKETİ ESNASINDA İNSANİ YARDIM LOJİSTİĞİNİN KRİTİK BAŞARI ETKENLERİNİN BELİRLENMESİ
Open Access
- 26 July 2026
- journal article
- Published by Cumhuriyet University in Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi
- Vol. 27 (3) , 932-955
Abstract
Bu çalışma sel felaketleri esnasında insani yardım lojistiğinin başarısını belirleyen kritik faktörlerin ortaya konulmasını ve bu faktörlerin önceliklendirilmesini amaçlamaktadır. Artan afet sıklığı ve özellikle sel felaketlerinin neden olduğu yüksek can ve mal kayıpları, afet yönetiminde insani yardım lojistiğinin stratejik önemini artırmaktadır. Bu bağlamda çalışma, Türkiye’de sel riski yüksek bölgelerden biri olan Bartın ili özelinde ele alınmıştır. Araştırmada öncelikle afet yönetimi, sel felaketleri ve insani yardım lojistiğine ilişkin kapsamlı bir literatür taraması gerçekleştirilmiş, ardından insani yardım lojistiğini etkileyen kritik başarı faktörleri belirlenmiştir. Belirlenen faktörler arasındaki ilişkilerin ve etkileşim düzeylerinin analiz edilmesi amacıyla Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerinden DEMATEL yöntemi kullanılmıştır. Uzman görüşlerine dayalı olarak oluşturulan model aracılığıyla faktörler arasındaki neden-sonuç ilişkileri ortaya konulmuş ve faktörlerin sistem içerisindeki öncelikleri belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, koordinasyon ve iletişim, risk ve ihtiyaç değerlendirmesi ile raporlama ve bilgi gönderimi faktörlerinin insani yardım lojistiğinin başarısı açısından en kritik unsurlar olduğunu göstermektedir. Ayrıca stratejik planlama, organizasyon yapısı ve teknoloji kullanımı gibi faktörlerin de sistem üzerinde belirleyici etkiler yarattığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak çalışma sel felaketlerinde insani yardım lojistiğinin etkinliğinin artırılabilmesi için öncelikle bilgi akışı, koordinasyon ve doğru ihtiyaç tespiti süreçlerinin güçlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Elde edilen bulguların afet yönetimi politikalarının geliştirilmesi ve uygulayıcı kurumların karar alma süreçlerinin iyileştirilmesi açısından yol gösterici nitelikte olduğu değerlendirilmektedir.Keywords
This publication has 41 references indexed in Scilit:
- Climate change adaptation in conflict-affected countries: A systematic assessment of evidenceDiscover Sustainability, 2021
- Big data analytics in sustainable humanitarian supply chain: barriers and their interactionsAnnals of Operations Research, 2020
- Critical Success Factors for Humanitarian Supply Chain Management: A Grey DEMATEL ApproachIFAC-PapersOnLine, 2019
- Big data in humanitarian supply chain management: a review and further research directionsAnnals of Operations Research, 2017
- Big data in humanitarian supply chain networks: a resource dependence perspectiveAnnals of Operations Research, 2016
- Identification and Modelling of Critical Success Factors of a Humanitarian Supply Chain2016
- Analysis of critical success factors of humanitarian supply chain: An application of Interpretive Structural ModelingInternational Journal of Disaster Risk Reduction, 2015
- An evidential DEMATEL method to identify critical success factors in emergency managementApplied Soft Computing, 2014
- Identification of a threshold value for the DEMATEL method using the maximum mean de-entropy algorithm to find critical services provided by a semiconductor intellectual property mallExpert Systems with Applications, 2009
- Developing global managers’ competencies using the fuzzy DEMATEL methodExpert Systems with Applications, 2007