Abstract
Bu çalışma sel felaketleri esnasında insani yardım lojistiğinin başarısını belirleyen kritik faktörlerin ortaya konulmasını ve bu faktörlerin önceliklendirilmesini amaçlamaktadır. Artan afet sıklığı ve özellikle sel felaketlerinin neden olduğu yüksek can ve mal kayıpları, afet yönetiminde insani yardım lojistiğinin stratejik önemini artırmaktadır. Bu bağlamda çalışma, Türkiye’de sel riski yüksek bölgelerden biri olan Bartın ili özelinde ele alınmıştır. Araştırmada öncelikle afet yönetimi, sel felaketleri ve insani yardım lojistiğine ilişkin kapsamlı bir literatür taraması gerçekleştirilmiş, ardından insani yardım lojistiğini etkileyen kritik başarı faktörleri belirlenmiştir. Belirlenen faktörler arasındaki ilişkilerin ve etkileşim düzeylerinin analiz edilmesi amacıyla Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerinden DEMATEL yöntemi kullanılmıştır. Uzman görüşlerine dayalı olarak oluşturulan model aracılığıyla faktörler arasındaki neden-sonuç ilişkileri ortaya konulmuş ve faktörlerin sistem içerisindeki öncelikleri belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, koordinasyon ve iletişim, risk ve ihtiyaç değerlendirmesi ile raporlama ve bilgi gönderimi faktörlerinin insani yardım lojistiğinin başarısı açısından en kritik unsurlar olduğunu göstermektedir. Ayrıca stratejik planlama, organizasyon yapısı ve teknoloji kullanımı gibi faktörlerin de sistem üzerinde belirleyici etkiler yarattığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak çalışma sel felaketlerinde insani yardım lojistiğinin etkinliğinin artırılabilmesi için öncelikle bilgi akışı, koordinasyon ve doğru ihtiyaç tespiti süreçlerinin güçlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Elde edilen bulguların afet yönetimi politikalarının geliştirilmesi ve uygulayıcı kurumların karar alma süreçlerinin iyileştirilmesi açısından yol gösterici nitelikte olduğu değerlendirilmektedir.

This publication has 41 references indexed in Scilit: