Dobrostan uczniów uzdolnionych: co mówią badania naukowe? Systematyczny przegląd literatury
Open Access
- 30 June 2023
- journal article
- Published by Uniwersytet Lodzki (University of Lodz) in Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne
- Vol. 16 (1) , 35-56
Abstract
Celem niniejszego artykułu jest przegląd badań naukowych dotyczących problematyki dobrostanu (well-being) uzdolnionych dzieci i młodzieży. Przyjęto procedurę przeglądu systematycznego w oparciu o protokół Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses (Page et al. 2021). Analizie poddano 15 artykułów opublikowanych w latach 2005–2022 w recenzowanych czasopismach naukowych. Analizy pokazały, że nie można jednoznacznie stwierdzić, czy uzdolnienia są czynnikiem ryzyka, czy też czynnikiem chroniącym dla subiektywnego poczucia dobrostanu dzieci i młodzieży uzdolnionej. Jednocześnie wyniki badań publikowane w większości analizowanych tekstów nie wskazały istotnych statystycznie różnic między poczuciem dobrostanu subiektywnego, jak i psychicznego uczniów uzdolnionych w porównaniu do uczniów o przeciętnych zdolnościach. W badaniach subiektywnego poczucia dobrostanu uzdolnionych dzieci i młodzieży wykorzystuje się szereg skal odnoszących się do różnych obszarów psychofizycznego funkcjonowania człowieka, np. nastroju, stresu, poczucia własnej skuteczności, zainteresowań, poczucia samotności, poczucia humoru, klimatu szkolnego, co pozwala na holistyczne spojrzenie na analizowane zjawisko.Keywords
This publication has 53 references indexed in Scilit:
- Social Competencies and Difficulties of Gifted Children Compared to Nongifted PeersRoeper Review, 2012
- An Appraisal Perspective of Teacher Burnout: Examining the Emotional Work of TeachersEducational Psychology Review, 2009
- The Psychology of Gifted Adolescents as Measured by the MMPI-AGifted Child Quarterly, 2008
- Positive and Negative Perfectionism among Chinese Gifted Students in Hong Kong: Their Relationships to General Self-Efficacy and Subjective Well-BeingJournal for the Education of the Gifted, 2007
- Exceptionally Gifted Children: Long-Term Outcomes of Academic Acceleration and NonaccelerationJournal for the Education of the Gifted, 2006
- A Study of Well-Being and School Satisfaction Among Academically Talented Students Attending a Science High School in KoreaGifted Child Quarterly, 2006
- School Functioning and Psychological Well-Being of International Baccalaureate and General Education Students A Preliminary ExaminationJournal of Secondary Gifted Education, 2006
- Using thematic analysis in psychologyQualitative Research in Psychology, 2006
- The impact of giftedness on psychological well‐being:What does the empirical literature say?Roeper Review, 1999
- The Legacy and Logic of Research on the Identification of Gifted PersonsGifted Child Quarterly, 1986