DİJİTALLEŞME VE TOPLUMSAL REFAH ARASINDAKİ İLİŞKİNİN PLS-SEM İLE ANALİZİ
Open Access
- 31 May 2026
- journal article
- Published by Dicle University in Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi
- Vol. 16 (31) , 266-282
Abstract
İlgili çalışmada, ülkelerin dijital kapasitelerini değerlendiren Ağ Hazırlığı Endeksi (Network Readiness Indekx – NRI) ile toplumsal refah ve gelişmişlik düzeyini ölçen Sosyal Gelişme Endeksi (Social Progress Indekx – SPI) arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. NRI, dijital altyapı, dijital beceriler ve dijital yönetişim boyutlarını kapsarken, SPI eğitim, sağlık, güvenlik, fırsat eşitliği ve temel insan ihtiyaçları gibi toplumsal göstergeleri içermektedir. Çalışmanın veri seti, 117 ülkenin 2024 yılına ait NRI ve SPI alt boyut verilerinden oluşturulmuş olup, dijitalleşmenin toplumsal refah üzerindeki etkilerini test etmek amacıyla Kısmi En Küçük Kareler Yapısal Eşitlik Modellemesi (PLS-SEM) yöntemi uygulanmıştır. Analiz sonuçlarında, dijitalleşmenin toplumsal refah üzerindeki etkisinin güçlü ve istatistiksel olarak anlamlı olduğunu belirlenmiş; dijital kapasitenin toplumsal ilerleme üzerinde belirleyici bir rol oynadığı gözlenmiştir. PLS-SEM kapsamında değerlendirilen ölçüm modelinin güvenilirlik ve geçerlik açısından uygun olduğu, Cronbach α, ρC, ρA ve AVE değerlerinin tüm yapılar için kabul edilebilir düzeylerde gerçekleştiği belirlenmiştir. Yapısal modele ilişkin açıklanan varyans (R²) değeri ise SPI için 0,807 olarak hesaplanmıştır. Bununla birlikte, Önem–Performans Matrisi Analizi (IPMA) bulguları, dijitalleşme göstergesinin alt boyutları arasında dijital beceri ve dijital altyapının SPI üzerindeki etki düzeyinin en yüksek olduğunu, dijital becerinin yüksek performans sergilerken dijital altyapının görece düşük performans gösterdiğini ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, dijital kapasitenin stratejik biçimde geliştirilmesinin toplumsal ilerlemeyi destekleyen ve yönlendiren kritik bir unsur olduğunu göstermektedir.Keywords
This publication has 19 references indexed in Scilit:
- Digital technologies and social sustainability in the digital transformation age: a systematic analysis and research agendaInternational Journal of Ethics and Systems, 2024
- Trust as a determinant of social welfare in the digital economySocial Network Analysis and Mining, 2024
- Are we ready to assess digital readiness? Exploring digital implications for social progress from the Network Readiness IndexTechnology in Society, 2022
- Impact of the Economy Digitalization on Welfare in the Developed and Developing CountriesEconomy of regions, 2019
- The first-level digital divide shifts from inequalities in physical access to inequalities in material accessNew Media & Society, 2018
- Partial Least Squares Structural Equation Modeling2017
- Gain more insight from your PLS-SEM resultsIndustrial Management & Data Systems, 2016
- The elephant in the room: Predictive performance of PLS modelsJournal of Business Research, 2016
- A new criterion for assessing discriminant validity in variance-based structural equation modelingJournal of the Academy of Marketing Science, 2014
- Two Structural Equation Models: LISREL and PLS Applied to Consumer Exit-Voice TheoryJournal of Marketing Research, 1982