Kültürel Peyzaj ve Yere Bağlılık: Van Kenti Örneği
Author:
Open Access
- 29 March 2019
- journal article
- Published by Yuzuncu Yil Universitesi Tarim Bilimleri Dergisi in Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi
- Vol. 29 (1) , 10-23
Abstract
Somut ve soyut miras değerleriyle, geçmişe, bugüne ve geleceğe ilişkin bir belge niteliğindeki peyzaj aracılığıyla, bireyler, toplum ve peyzaj arasındaki ilişkiler anlaşılabilir ve geleceğe yönelik öngörülerde bulunulabilir. Doğal ve kültürel miras değerleri ile kültürel peyzajla kurulan ilişkiler, bireylere ve toplumlara, fiziksel, ruhsal ve bilişsel gelişimden ekonomik kalkınmaya kadar geniş çeşitlilikte yarar sağlamaktadır. Makalede, Van kültürel peyzajının katılımcı yaklaşımla yönetimine bilgi sağlamak üzere, UNESCO Tarihi Kent Peyzajları Tavsiyesi çerçevesinde, Kent’te yaşayanların peyzaj ile kurdukları bağların belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, Van Kent merkezi ve yakın çevresinde yaşayan 254 kişiye uygulanan anket çalışması ile katılımcıların; Van’ın somut doğal ve kültürel miras öğelerine verdiği önem, yer duygusu özellikleri, soyut miras öğelerinden yöresel türküleri bilme düzeyi ve bu değişkenler arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Bu değişkenlerin sıklık ve önem puanı değerleri yanısıra mekansal yoğunlukları belirlenmiştir ve aralarındaki ilişkiler Pearson korelasyon analizi ile incelenmiştir. Bulgular anket katılımcılarının, Kent’te gerek doğal ve kültürel miras gerekse kültürel peyzaj olarak önem verdiği alanların temelde; rekreasyon, manzara keyfi, tarih ve doğa hakkında bilgi edinme ve yere bağlılık gibi birden çok yararı birlikte sağlayan ve az da olsa turizm-rekreasyon alt yapısı bulunan alanlar olduğunu göstermiştir. Van Gölü ve çevresi, Muradiye Şelalesi, Akdamar Kilisesi ile Van Kalesi ve çevresi bu bağlamda öne çıkan yerlerdir. Katılımcıların, yer duygusu özellikleri kapsamında incelenen Van’a bağlılıkları, ortalamanın üstündedir; bu bağlılıkta yer kimliği özellikleri yüksek düzeyde etkilidir. Bilinme düzeyi bakımından ilk iki sırada gelen türküler, Van’ın doğal ve kültürel mirasının, katılımcıların Van’a bağlılıklarında ve Van kimliğinde yeri olduğunu göstermiştir. Bu bağlamda, Kent’in somut ve soyut miras değerlerinin kaybedilmeden geleceğe aktarılması için kullanıcılarının, tüm miras değerleri ile daha güçlü ilişkiler kurabilmesi sağlanmalıdır.Keywords
This publication has 16 references indexed in Scilit:
- Cultural landscapes: a bridge between culture and nature?International Journal of Heritage Studies, 2011
- Stakeholder participation for environmental management: A literature reviewBiological Conservation, 2008
- The Cultural Values Model: An integrated approach to values in landscapesLandscape and Urban Planning, 2008
- The relationship between place attachment and landscape values: Toward mapping place attachmentApplied Geography, 2007
- Why landscapes of the past are important for the futureLandscape and Urban Planning, 2005
- Mapping Spatial Attributes in Survey Research for Natural Resource Management: Methods and ApplicationsSociety & Natural Resources, 2004
- Environmental conflicts and nature reserves: redesigning Sierra San Pedro Mártir National Park, MexicoBiological Conservation, 2004
- SENSE OF PLACE AS AN ATTITUDE: LAKESHORE OWNERS ATTITUDES TOWARD THEIR PROPERTIESJournal of Environmental Psychology, 2001
- Understanding public participation in forest planning: a reviewForest Policy and Economics, 2000
- Interactions of landscapes and culturesLandscape and Urban Planning, 1995