Мақалада қарабайыр жылқы тұқымы және жергілікті қазақы жылқыларының өсу және даму көрсеткіштері бойынша салыстырмалы мәліметтері келтірілген. Республикада қарабайыр жылқылардың тұқымы Өзбекстанмен шекаралас жатқан Түркістан облысының Мақтарал, Жетісай, Сарыағаш, Қазықұрт аймақтарында кездеседі. Ахалтеке жылқыларымен салыстырғанда Қарабайыр жылқының мойны қысқа және жалпақ келеді. Шоқтығы биік, арқасы түзу, сауыр жалпақ, денесінен сәл еңісіп, қалың және көтерілген құйрығымен біріктірілген. Кеуде қуысы терең, бұлшық еттері жақсы дамыған. Жамбас бұлшықеттері де жақсы дамыған, тізелері тегіс, бұл аттың таулы және құмды жерлерде тез және қиындықсыз қозғалуын қамтамасыз етеді. Бұл жылқы тұқымында торлы, сұрғылт және қоңыр түстілер басым болса, қоңыр, қара сүлік, бәйшешек, қоңыр аттар да кездеседі. Жылқының шығу тегі Өзбекстан Республикасының аумағында жергілікті далалық моңғол, қазақ жылқы биелерінің Ахалтеке, араб тұқымды, түрікмен айғырларымен шағылысу нәтижесінде шыққан. Қарабайыр жылқы тұқымы айғырларының дене өлшемдері жергілікті қазақы жылқыларымен салыстырғанда біршама жоғары болады. Қарабайыр, жергілікті қазақы жылқыларының конституциясы бойынша жіктелуі сарапталынды. Сонымен бірге, жылқы тұқымдары арасында конституциялық типтердің үлесі әркелкі болды. Зерттеуде жылқы тұқымдары айғырларының ұрық сапасының көрсеткіштері және жылқы тұқымдарының мінездік түрлері бойынша кездесу жиілігі қарастырылды.