Türkiye’de sağlık hizmetlerine erişimin teknik etkinlik değerlendirmesi
Open Access
- 4 February 2025
- journal article
- Published by Eskisehir Turk Dunyasi Uygulama ve Arastirma Merkezi Halk Sagligi Dergisi in ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi
- Vol. 10 (1) , 17-31
Abstract
Sağlık hizmetlerinde verimlilik değerlendirmeleri, sağlık alanındaki kaynakların (sağlık profesyonelleri, tıbbi ekipmanlar, finansal kaynaklar, sağlık kurumları vb.) sağlık hizmetine dönüşmesinde etkin bir şekilde nasıl kullanıldığı hususunda kanıtlar sunan ve bu kaynakların ihtiyaçlar doğrultusunda optimal şekilde tahsisini sağlanması ile sağlığa erişim ve hakkaniyet açısından oluşabilecek sorunları önleyen bir yaklaşımdır. Bu araştırmanın konusunu Türkiye’de iller düzeyinde sağlık hizmetlerine erişimi gösteren hekime müracaat sayılarına ait teknik etkinlik düzeylerinin memnuniyet ile ilişkilendirilerek ölçülmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma Veri Zarflama Analizi kullanılarak yapılmış, kapasite kullanımına işaret eden hekime ve diş hekimine müracaat sayıları girdi değişkeni, sağlık hizmetlerinden memnuniyet düzeyi çıktı değişkeni olarak tanımlanmıştır. Analizler sabit getiriler (CCR) girdi ve çıktı yönlü modeller kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre Türkiye’de illerin ortalama etkinlik skoru 0,703 tespit edilmiş, 81 ilin %2,5’i tam etkin değerlendirilirken %97,5’i etkin bulunmamıştır. Yine bulgulara göre mevcut memnuniyet düzeyinin korunması ya da projekte edilen memnuniyet düzeyine ulaşılabilmesi durumunda kişi başı hekime müracaat sayılarında 0,12-3,19 br., kişi başı diş hekim müracaat sayılarının 0,04-0,23br. arasında azaltılması gerektiği hesaplanmıştır. Toplamda müracaat sayılarından kaynaklı verimsizliğin maliyeti 360 milyon-7,7 milyar arasında değişmekte ve toplam sağlık harcamalarının da %0,059-1,28’e işaret etmektedir.Keywords
Funding Information
- YOK
This publication has 21 references indexed in Scilit:
- Evaluating health systems’ efficiency towards universal health coverage: A data envelopment analysisINQUIRY: The Journal of Health Care Organization, Provision, and Financing, 2024
- Assessment of the efficiency of dental services in TurkeyHealth Policy and Technology, 2018
- Assessing physician productivity following Norwegian hospital reform: A panel and data envelopment analysisSocial Science & Medicine, 2017
- Achieving value for money in health: a comparative analysis of OECD countries and regional countriesThe International Journal of Health Planning and Management, 2016
- Analysis of the Efficiency Determinants of Health Systems in OECD Countries by DEA and Panel TobitSocial Indicators Research, 2015
- A survey of DEA applicationsOmega, 2013
- Patient-centred access to health care: conceptualising access at the interface of health systems and populationsInternational Journal for Equity in Health, 2013
- Handbook on Data Envelopment Analysis2011
- Performance Measurement for Health System Improvement2010
- On the quality of the data envelopment analysis modelJournal of the Operational Research Society, 1999