Abstract
Streszczenie: Rozwój cywilizacji człowieka napędza popyt na różnego rodzaju zasoby naturalne. Obecnie obejmuje on nie tylko kopaliny mineralne, glebę, wodę, powietrze, florę czy faunę, lecz także siły przyrody i inne walory środowiska, determinujące jakość życia człowieka, takie jak: przestrzeń geograficzna, krajobraz, mikroklimat i in. Spomiędzy tak wielu odmiennych kategorii zasobów naturalnych okazuje się, że bogactwa mineralne, w zdecydowanej większości nieodnawialne, mają często decydujący wpływ na poziomu dobrobytu. W teorii eksploatacji zasobów naturalnych wypracowano dotychczas szereg różnych modeli, które - najczęściej w sposób dynamiczny (uwzględniając czynnik czasu) - maksymalizują wielkość społecznego dobrobytu implikowanego korzystaniem z zasobu. W artykule, przypominając wybrane, ugruntowane teorie ekonomiczne, poruszono problematykę użytkowania i ochrony nieodnawialnych zasobów kopalin mineralnych na etapie ich gospodarczego użytkowania. Wykorzystując teorię rozwoju trwałego, model Hotellinga i jego późniejsze modyfikacje uwypuklono trudności realizacji polityki w zakresie ich ochrony. Przybliżono spojrzenia na koncepcję użytkowania zasobów mineralnych w świetle N-osobowego dylematu więźnia. Rozważania zobrazowano prostymi przykładami, realizując je przy założeniu braku doskonałego, nieograniczonego substytutu.