Salutojenik Model ve Yaşlı Sağlığında Kullanımı
Open Access
- 15 July 2021
- journal article
- research article
- Published by E-Journal of Dokuz Eylul University Nursing Faculty in Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi
- Vol. 14 (3) , 308-317
Abstract
Nüfusun yaşlanması dünya çapında bir eğilimdir. İnsanlar artık daha uzun yaşadıkça, sakatlığın önlenmesi, fiziksel fonksiyonların sürdürülmesi, kronik hastalıklardan kaynaklanan komplikasyonların önlenmesi ve yaşanacak yıllar yerine yıllara yaşam katmak daha önemli hale gelmiştir. Tüm bunları sağlamak için yaşlı nüfusun sağlığının geliştirilmesine yönelik yaklaşımlar değer kazanmıştır. Bu kapsamda sağlığının geliştirilmesine yönelik geliştirilen birçok model yaşlı bireylerde de kullanılmıştır. Özellikle son otuz yılda sağlığın geliştirilmesi kavramı farklı boyutları ile ele alınmıştır. Bu süreçte, strese ve zorluklara rağmen neden bazı insanlar sağlıklı kalırken, diğerlerinin kalamadığı gibi kritik bir soruya yönelik açıklamalar üretilmiş ve salutojenik model formüle edilmiştir. Model, hastalığa neden olan faktörlerden ziyade sağlığın nedenlerine odaklanan tıbbi bir yaklaşımdır. Spesifik olarak model, sağlık, stres ve başa çıkma arasındaki ilişki ile ilgilenmektedir. Sağlık hizmetlerinde, model sağlığın geliştirilmesi müdahalelerine rehberlik etmek ya da sağlık hizmeti araştırmalarını yönlendirmek amacıyla kullanılabilmektedir. Bunun için, salutogenez paradigması belirli kavramlar, varsayımlar ve araçlar sunmaktadır. Salutojenik modelin spesifik kavramlarının, daha sonra sağlık bakımı alanına uygulanmak üzere daha ayrıntılı olarak belirtilmesine ihtiyaç vardır. Model, teorik olarak yaşlı bireylerde sağlığı sürdürmek ve geliştirmek adına değerli katkılar sağlamasına rağmen, bilimsel çevrede yeterince tanınmamaktadır. Bu gerçeklerden yola çıkarak derlemede, salutojenik modelin temel kavramlarını açıklamak ve modelin yaşlı sağlığının geliştirilmesinde kullanımına ilişkin bilgiler sunmak amaçlanmıştır.Keywords
This publication has 25 references indexed in Scilit:
- Psychometric properties of the OLQ-13 scale to measure Sense of Coherence in a community-dwelling older populationHealth and Quality of Life Outcomes, 2011
- The distribution of ‘‘sense of coherence’’ among Swedish adults: A quantitative cross-sectional population studyScandinavian Journal of Public Health, 2009
- Predicting needs for nursing home admission – does sense of coherence delay nursing home admission in care dependent older people? A longitudinal studyInternational Journal of Older People Nursing, 2009
- A salutogenic interpretation of the Ottawa CharterHealth Promotion International, 2008
- Sense of coherence as a resource in relation to health-related quality of life among mentally intact nursing home residents - a questionnaire studyHealth and Quality of Life Outcomes, 2008
- A salutogenic view on subjective well-being in active elderly personsAging & Mental Health, 2008
- PROMOTING COPING: SALUTOGENESIS AMONG PEOPLE WITH MENTAL HEALTH PROBLEMSIssues in Mental Health Nursing, 2007
- Contextualizing salutogenesis and Antonovsky in public health developmentHealth Promotion International, 2006
- SalutogenesisJournal of Epidemiology and Community Health, 2005
- The salutogenic model as a theory to guide health promotionHealth Promotion International, 1996