Ütopyanın Kırılgan Yüzü: Blochçu Perspektifle Üç Sinemasal Anlatının Karşılaştırmalı Analizi
Author:
- 30 October 2025
- journal article
- Published by SineFilozofi in SineFilozofi
- No. 2025 10. Y,p. 73-91
Abstract
Bu çalışma, Ernst Bloch’un “somut ütopya” teorisi bağlamında The Beach (2000), Fight Club (1999) ve Captain Fantastic (2016) filmlerini karşılaştırmalı olarak analiz etmektedir. Geç kapitalist kültürel bağlamda sinemasal ütopya temsillerinin dönüştürücü bir praksis potansiyeli taşıyıp taşımadığını sorgulayan çalışma, Bloch’un ‘henüz-olmayan’, ‘henüz-bilincine-varılmamış’ ve ‘praksis’ kavramlarından hareketle, ütopya tahayyüllerinin hem distopik sapmalara dönüşme eğilimini hem de sınıfsal-tarihsel sınırlarla çatışmasını inceliyor. The Beach, bireysel anlam arayışının zamanla gerçeklikten kopuk bir kaçış fantazisine dönüştüğünü; Fight Club, kapitalizm karşıtı öfkenin nasıl otoriter bir şiddet sarmalına evrildiğini; Captain Fantastic ise alternatif eğitim yöntemleriyle inşa edilen ütopik bir yaşamın hem imkanlarını hem de sınıfsal ayrıcalıklar nedeniyle karşılaştığı sınırları gözler önüne sermektedir. Çalışma, çağdaş sinemada ütopya fikrinin iki karşıt eğilim arasındaki gerilimini incelemektedir: bir yanda yalnızca nostaljik bir arzu nesnesine dönüşen ütopya temsilleri, diğer yanda tarihsel ve toplumsal dönüşümü hedefleyen somut bir praksis olarak ütopya. Bu ikili yapı çerçevesinde, sinemanın söz konusu gerilimi nasıl görünür kıldığını eleştirel bir bakışla ortaya koymaktadır.Keywords
This publication has 27 references indexed in Scilit:
- The miraculous end of political hopeCritical Review of International Social and Political Philosophy, 2024
- Utopia, Breakdown, Repair: Failure and Success in Social DreamingNew Political Science, 2023
- The discipline of hope: abolishing the prison of immobility in post-Deportation narrativesJournal of Ethnic and Migration Studies, 2023
- Apocalypse and utopia in the salvagepunk metropolisCity, 2023
- The not-yet-consciousPhenomenology and the Cognitive Sciences, 2022
- The impact of multimodal cohesion on attention and interpretation in filmDiscourse, Context & Media, 2021
- Pragmatic Utopianism: from Place to ProcessInternational Journal of Politics, Culture, and Society, 2021
- Utopia and ideology in cultural dynamicsCurrent Opinion in Behavioral Sciences, 2020
- Ernst Bloch and the Spirituality of UtopiaRethinking Marxism, 2016
- Utopia as Method2013