Yoğun Bakım Hastalarında Basınç Yaralanmalarının Önlenmesinde Hemşirenin Rolü: Risk Faktörleri, Girişimler ve Klinik Uygulamalar
- 31 August 2025
- journal article
- Published by Bingol Universitesi in Bingöl Üniversitesi Sağlık Dergisi
- Vol. 6 (2) , 273-281
Abstract
Basınç yaralanmaları, özellikle yoğun bakım ünitesi (YBÜ)’nde yatan hastalarda sık karşılaşılan, ciddi ve önlenebilir komplikasyonlardandır. Bu derleme çalışması, hemşirelerin basınç yaralanmalarının önlenmesindeki rolünü; risk faktörleri, girişimler ve klinik uygulamalar bağlamında ele almayı amaçlamaktadır. Literatür, basınç yaralarının etiyolojisinde içsel (immobilizasyon, yaş, malnütrisyon, kronik hastalıklar) ve dışsal (basınç, sürtünme, nem) faktörlerin etkili olduğunu göstermektedir. Hemşirelik bakımında en sık kullanılan risk değerlendirme aracı Braden Skalası’dır. Kanıta dayalı önleyici uygulamalar arasında destek yüzeylerinin kullanımı, düzenli pozisyon değişikliği, yeterli beslenme ve hidrasyon sağlanması, tıbbi cihazların neden olduğu basınca karşı önlem alınması yer almaktadır. Yoğun bakım hemşirelerinin bilgi düzeylerinin ve klinik uygulama becerilerinin yetersiz olması, basınç yarası gelişim oranlarını artıran temel faktörlerdendir. Eğitim eksiklikleri, iş yükü ve personel yetersizliği, önleyici stratejilerin uygulanmasını güçleştirmektedir. Türkiye'de basınç yarası prevalansı hastane genelinde %11,4–12,7 arasında değişmekte; YBÜ’nde bu oran %56,8’e kadar çıkmaktadır. Bu durum, basınç yaralarının bireysel sağlık ve sistem maliyeti üzerindeki yükünü ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, hemşirelerin bu alandaki bilgi düzeylerinin artırılması, multidisipliner yaklaşımla desteklenmiş bakım protokollerinin uygulanması ve kanıta dayalı eğitimin yaygınlaştırılması, basınç yaralanmalarının önlenmesinde temel stratejiler olarak öne çıkmaktadır.Keywords
Funding Information
- Araştırma için herhangi bir kurum yada kuruluştan destek alınmamıştır.
This publication has 64 references indexed in Scilit:
- Medical Device-Related Pressure Injury Care and Prevention Training Program (DevICeU): Effects on intensive care nurses' knowledge, prevention performance and point prevalenceIntensive and Critical Care Nursing, 2024
- Modular Pressure Redistribution Cushion with Proprioceptive Soft–Rigid Hybrid ActuatorAdvanced Intelligent Systems, 2023
- Critical care nurses’ knowledge and attitudes toward pressure injury prevention: A pre and post intervention studyIntensive and Critical Care Nursing, 2023
- Prevalence of pressure injuries among critically ill patients and factors associated with their occurrence in the intensive care unit: The PRESSURE studyAustralian Critical Care, 2021
- Correction to: Prevalence, associated factors and outcomes of pressure injuries in adult intensive care unit patients: the DecubICUs studyIntensive Care Medicine, 2021
- The effectiveness of multicomponent pressure injury prevention programs in adult intensive care patients: A systematic reviewInternational Journal of Nursing Studies, 2020
- A multicentre prospective randomised controlled clinical trial comparing the effectiveness and cost of a static air mattress and alternating air pressure mattress to prevent pressure ulcers in nursing home residentsInternational Journal of Nursing Studies, 2019
- Understanding contextual barriers and enablers to pressure injury prevention practice in an Australian intensive care unit: An exploratory studyAustralian Critical Care, 2019
- Risk assessment tools for the prevention of pressure ulcersCochrane Database of Systematic Reviews, 2019
- Evaluating the development and validation of empirically-derived prognostic models for pressure ulcer risk assessment: A systematic reviewInternational Journal of Nursing Studies, 2019