Spor Bilimleri Alanında Yapılan Ölçek Geliştirme Çalışmalarının Metodolojik Açıdan İncelenmesi
Open Access
- 25 December 2024
- journal article
- Published by Journal of Sports and Performance Researches in Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi
- Vol. 15 (3) , 447-469
Abstract
Bu araştırmada, Türkiye’de spor bilimleri alanında yapılmış ölçek geliştirme çalışmalarının incelenmesi ve bu çalışmalarda yürütülen süreçlerin ölçek geliştirme ölçütlerine uygunluğunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın veri setini, 2017 ile 2023 yılları arasında TÜBİTAK ULAKBİM veri tabanında taranan dergilerde yayımlanan, spor bilimleriyle ilişkili 65 ölçek geliştirme çalışması oluşturmuştur. İncelenen ölçek geliştirme çalışmalarında, ölçülmesi amaçlanan özelliğin ilişkili olduğu yapı ve kuramlar ile birlikte ele alınması ve işe vuruk tanımının yapılması gibi sürecin ilk aşamalarından itibaren uyulması gereken bazı ölçütlere dikkat edilmediği sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte, ölçeğin hedef kitlesinin açıkça tanımlanması, özelliğin doğasına uygun bir ölçekleme tekniğinin belirlenmesi, deneme formu için maddelerin alternatifli olarak yazılması, uygun istatistiksel tekniklerin seçilmesi, gerekli geçerlik ve güvenirlik kanıtlarının toplanması gibi süreçlerde ölçek geliştirme alanyazınına uygunluk bakımından önemli eksiklikler tespit edilmiştir. Aynı zamanda çalışmada ölçek geliştirmenin önemli bir uzmanlık alanı olduğu ve yapılan hataların diğer bilimsel çalışmaları da etkileyebilecek daha büyük sorunlara yol açabileceği de hatırlatılmıştır. Farklı uzmanların yer aldığı daha geniş ekiplerle yapılan çalışmaların pek çok hatayı önleyebileceği vurgulanmıştır. Bu hatalar detaylı açıklanarak önlenmelerine ve giderilmelerine yönelik önerilerde bulunulmuştur. Elde edilen sonuçlar üzerine yapılan tartışmaların ve ölçek geliştirmek isteyen araştırmacılara sunulan önerilerin alanyazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Ayrıca araştırmacılar, bu çalışmada geliştirilen ölçek geliştirme ölçütleri formunu hem ölçek geliştirme sürecini eksiksiz ve doğru yürütmek için hem de mevcut ölçekleri incelemek için kullanabilirler.Keywords
This publication has 24 references indexed in Scilit:
- Müzik Eğitimi Kapsamında Yapılan Ölçek Geliştirme Çalışmalarının Çok Yönlü İncelenmesiİnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 2020
- The Use of Exploratory and Confirmatory Factor Analyses: A Document AnalysisEducation and Science, 2019
- Türkiye’de Eğitim Alanında Yayımlanan Ölçek Geliştirme Çalışmalarının Uygunluğunun Çok Yüzeyli Rasch Modeli ile İncelenmesiEğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi, 2017
- A Review of Articles Concerning Scale Adaptation in the Field of EducationEducation and Science, 2015
- Thematic Content Analysis of Scale Development Studies Published in the Field of Science and Mathematics EducationEducation and Science, 2015
- TÜRKİYE’DEKİ EĞİTİM ALANINDA YAYIMLANAN BİLİMSEL DERGİLERDE ÖLÇEK GELİŞTİRME VE UYARLAMA KONULU MAKALELERİN İNCELENMESİElektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 2015
- Evaluating the use of exploratory factor analysis in psychological research.Psychological Methods, 1999
- Common Factor Analysis Versus Principal Component Analysis: Differential Bias in Representing Model Parameters?Multivariate Behavioral Research, 1993
- Component analysis versus common factor analysis: A Monte Carlo study.Psychological Bulletin, 1989
- Alpha Coefficients for Stratified-Parallel TestsEducational and Psychological Measurement, 1965