Şizofrenide Suça Karışmanın Kendini Damgalama ve Psikolojik İyi Oluşla İlişkisi
Open Access
- 25 August 2025
- journal article
- Published by Adli Tıp Kurumu in Turkish Journal of Forensic Medicine
- Vol. 39 (2) , 191-201
Abstract
Amaç: Bu çalışmanın amacı, suça karışma öyküsü bulunan (A) ve bulunmayan (B) şizofreni tanılı hastaların psikolojik yardım aramada kendini damgalama ve psikolojik iyi oluşla ilişkili faktörlerinin karşılaştırılmasıdır. Yöntem: Bu kesitsel çalışma, çalışmaya katılmayı kabul eden şizofreni tanılı hastalarla Elazığ Fethi Sekin Şehir Hastanesi’nde yürütülmüştür. Sosyodemografik ve klinik verilerle birlikte Psikolojik Yardım Aramada Kendini Damgalama Ölçeği (PYAKDÖ), Psikolojik İyi Oluş Ölçeği (PİOÖ) ve Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS) tüm hastalara uygulanmıştır. Bulgular: A (n=41 erkek) ve B (n=42 erkek) çeşitli sosyodemografik değişkenler (örneğin, yaş, medeni durum, eğitim düzeyi, çalışma durumu) açısından benzerdi (p>0,05). A ve B arasında PYAKDÖ (p=0,007) ve PİOÖ (p=0,006) skorları açısından anlamlı farklılık saptandı. A’da 41 hastaya ait 58 suç kaydı bulunuyordu. Bu suçların (n=58) 25 (%43,10)’i yaralama, 10 (%17,24)’u hakaret ve 6 (%10,34)’sı tehditti. A’da, cezaevi öyküsü bulunan ve bulunmayan hastalar karşılaştırıldı ve madde kullanım bozukluğu öyküsü bulunan dört hastanın tamamının cezaevi öyküsü olduğu saptandı (p=0,008). A’da, yineleyen suç öyküsü bulunanlarda bulunmayanlara göre toplam psikiyatrik yatış sayısı (p=0,001), PANSS genel psikopatoloji (GPANSS) (p=0,010) ve PANSS toplam (TPANSSS) (p=0,032) skoru anlamlı olarak daha yüksekti. Toplamda (n=83), yaşın ve eğitim düzeyinin etkisi kontrol edilerek gerçekleştirilen korelasyon analizinde, toplam psikiyatrik yatış sayısı ile PYAKDÖ (p=0,004) ve PİOÖ (p<0,001) skorları arasında anlamlı ilişki saptandı. Toplamda (n=83), PYAKDÖ ile PANSS negatif belirti (NPANSS) (p=0,005), GPANSS (p=0,011), TPANSS (p=0,001) arasında anlamlı ilişkiler saptandı. Toplamda (n=83), PİOÖ ile NPANSS (p=0,019) ve TPANSS (p=0,014) arasında anlamlı ilişkiler saptandı. PYAKDÖ ve PİOÖ arasında toplamda (n=83) (p<0,001), A’da (n=41) (p<0,001), B’de (n=42) (p<0,001) anlamlı ilişki saptandı. Sonuç: Bu çalışma, suça karışma öyküsünün şizofrenide artmış psikolojik yardım aramada kendini damgalama ve azalmış psikolojik iyi oluşla ilişkili olduğunu göstermektedir.Keywords
This publication has 35 references indexed in Scilit:
- The Stigma of Personality DisordersCurrent Psychiatry Reports, 2016
- Emotional reactions to involuntary psychiatric hospitalization and stigma-related stress among people with mental illnessEuropean Archives of Psychiatry and Clinical Neuroscience, 2013
- Quality of Life and Self-Stigma in Individuals with SchizophreniaPsychiatric Quarterly, 2012
- Anticipated and experienced stigma among people with schizophrenia: its nature and correlatesSocial Psychiatry and Psychiatric Epidemiology, 2010
- New Well-being Measures: Short Scales to Assess Flourishing and Positive and Negative FeelingsSocial Indicators Research, 2009
- Schizophrenia, Substance Abuse, and Violent CrimeJAMA, 2009
- Schizophrenia and impulsive aggression: A heuristic inquiry with forensic and clinical implicationsBehavioral Sciences & the Law, 2008
- The temporal relationship between schizophrenia and crimeSocial Psychiatry and Psychiatric Epidemiology, 2003
- Major Mental Disorders and Criminal Violence in a Danish Birth CohortArchives of General Psychiatry, 2000
- When symptoms of psychosis drive serious violenceSocial Psychiatry and Psychiatric Epidemiology, 1998