Abstract
Wstęp: Witamina D odgrywa główną rolę w wielu procesach biologicznych, w tym w regulacji gospodarki wapniowofosforanowej, wzmacnianiu odpowiedzi immunologicznej i stymulacji mineralizacji tkanek twardych. Niedobór witaminy D dotyczy nawet 30% dzieci w krajach rozwiniętych i występuje zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym. Obniżone stężenie witaminy D jest powiązane m.in. ze zwiększoną aktywnością próchnicy, w tym ciężką postacią próchnicy wczesnego dzieciństwa.Materiał i metody: Przegląd literatury przeprowadzono z wykorzystaniem bazy danych PubMed. Analizowane prace obejmowały badania różnych pod względem wieku, szerokości geograficznej i statusu socjoekonomicznego grup.Wyniki: Za optymalne stężenie witaminy D uznaje się co najmniej 75 nmol/l. Jej niedobory są powiązane z wieloma schorzeniami ogólnoustrojowymi, w tym z próchnicą zębów. U dzieci z próchnicą wczesnego dzieciństwa obserwuje się niższe stężenie witaminy D, co zwiększa ich podatność na próchnicę. Odpowiednie stężenie witaminy D wpływa korzystnie na mineralizację szkliwa oraz zwiększa wydzielanie śliny i zawartość wapnia, co chroni przed działaniem kariogennych mikroorganizmów. Istnieją również dowody na wpływ stężenia witaminy D u matek na ryzyko wystąpienia próchnicy u ich dzieci.Wnioski: Witamina D odgrywa kluczową rolę w prewencji i leczeniu próchnicy zębów, zwłaszcza u dzieci. Promowanie suplementacji witaminy D, zgodnie z polskimi wytycznymi, może znacząco zmniejszyć ryzyko wystąpienia tej choroby. Badania nad polimorfizmami genowymi otwierają nowe perspektywy dla indywidualizacji profilaktyki próchnicy. Monitorowanie stężenia witaminy D u przyszłych matek może również przyczynić się do zmniejszenia ryzyka rozwoju próchnicy u ich potomstwa. Konieczne są dalsze badania, aby lepiej zrozumieć mechanizmy wpływu witaminy D na zdrowie jamy ustnej i opracować szczegółowe rekomendacje dotyczące suplementacji.