Türkiye’de Hortumların Sinoptik Desen Sınıflamaları
- 30 October 2023
- journal article
- research article
- Published by Cografi Bilimler Dergisi in Coğrafi Bilimler Dergisi
- Vol. 21 (2) , 594-615
Abstract
Ani gelişen meteorolojik kökenli doğal afetler içerisinde yer alan hortumlar, son yıllarda Türkiye’de can ve mal kayıplarına neden olmaktadır. Kısa zamanda gerçekleşmeleri nedeniyle tahmin edilmeleri zordur. Hortumlu günlerin sinoptik koşullarının detaylı değerlendirildiği çalışmalarda hortumların birbirine benzeyen meteorolojik koşullarda oluştukları sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle Türkiye’de etkili olan hortumların benzer desenlerini ortaya koymak için 2000-2020 yılları arasında gerçekleşmiş hortumlar ve hortumlu günler için sinoptik desen sınıflama yapılmıştır. Bu sınıflama asıl olarak 500 hPa seviyesinin sirkülasyon tipine ve yüzey özellikleriyle bağlantılı olarak, oluk ve sırt eksenlerinin konumu ile yönüne dayanmaktadır. Buna göre Türkiye’de 520 hortum olayı ve 408 hortumlu gün incelenerek “Keskin Oluk”, “Yayvan Oluk” ve “Kapalı Sistem” olmak üzere 3 sinoptik tipe ayrılmıştır. Keskin oluklar en fazla hortum üreten hâkim sinoptik tiptir. Türkiye’de hortum olaylarına özgü belirlenen sinoptik modelleri ve bunların tehdit seviyelerini belirlemek, tahminciler için hortum gelişimini ne zaman ve nerede arayacaklarına dair iyi bir fikir sağlar.Keywords
This publication has 19 references indexed in Scilit:
- Tornado Climatology of TurkeyMonthly Weather Review, 2014
- Tornado Climatology of FinlandMonthly Weather Review, 2012
- A tornado and waterspout climatology for GreeceAtmospheric Research, 2011
- On Cyclonic Tracks over the Eastern MediterraneanJournal of Climate, 2010
- Waterspouts of the Adriatic, Ionian and Aegean Sea and their meteorological environmentAtmospheric Research, 2007
- Hailstorms in Northern Greece: synoptic patterns and thermodynamic environmentTheoretical and Applied Climatology, 2003
- Tornadoes and waterspouts in GreeceAtmospheric Research, 2003
- Objective Climatology of Cyclones in the Mediterranean RegionJournal of Climate, 1999
- Cyclogenesis over the Aegean Sea: Identification and synoptic categoriesMeteorological Applications, 1996
- Von Wasserhosen und Erdtromben und ihrer verwüstenden Kraft, neuere BemerkungenAnnalen der Physik, 1823