Türkiye’de Yeşil Bilişim Teknolojileri: Mobil Telefon Atık Yönetimi Tercihlerini Etkileyen Faktörler
Open Access
- 30 June 2025
- journal article
- Published by Izmir Akademi Dernegi in İzmir Sosyal Bilimler Dergisi
- Vol. 7 (1) , 32-43
Abstract
Türkiye’de mobil telefon atıklarının artan hacmi ve düşük geri dönüşüm oranları dikkate alındığında, bireylerin geri dönüşüm tercihlerini etkileyen etmenlerin anlaşılması hem çevresel hem de ekonomik açıdan önem arz etmektedir. Bu çalışma, bireylerin eski mobil telefonlarını e-atık yönetimi kapsamında değerlendirme davranışlarını etkileyen faktörleri analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada TÜİK’in 2022 yılı Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması mikro verileri kullanılmış ve bireylerin eski mobil telefonlarını e-atık yönetimine uygun şekilde değerlendirip değerlendirmedikleri, ikili logit modeli ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, bireylerin cinsiyetleri, yaş grupları, eğitim düzeyleri, gelir durumları, sosyal medya kullanım alışkanlıkları, internetten mal/hizmet satın alma davranışları ve yaşadıkları bölge e-atık yönetimi davranışlarını anlamlı düzeyde etkilemektedir. Genç bireylerin, yüksek eğitimli ve yüksek gelirli grupların, ayrıca Instagram ve TikTok sosyal medya platformlarını kullanan bireylerin eski mobil telefonlarını e-atık yönetimine uygun değerlendirme olasılıkları daha yüksektir. Çalışmanın bulguları, Türkiye’de çevresel sürdürülebilirlik politikalarının güçlendirilmesine, bireylerin bilinç düzeyinin artırılmasına ve döngüsel ekonomi uygulamalarının yaygınlaştırılmasına katkı sağlayacak niteliktedir. Ayrıca araştırma, politika yapıcılara sosyal medya temelli farkındalık kampanyaları ve dijital teşvik sistemlerinin potansiyel etkilerini göz önünde bulundurarak strateji geliştirme konusunda yol gösterici olabilir.Keywords
This publication has 24 references indexed in Scilit:
- How does emotional attachment impact mobile phone recycling intention? Emotional process and contingenciesJournal of Environmental Management, 2025
- Understanding consumers’ behavior intention of recycling mobile phone through formal channels in China: The effect of privacy concernResources, Environment and Sustainability, 2021
- Are American households willing to pay a premium for greening consumption of Information and Communication Technologies?Journal of Cleaner Production, 2016
- Mobile phone waste management and recycling: Views and trendsWaste Management, 2015
- Factors affecting incentive dependency of residents to participate in e-waste recycling: a case study on adoption of e-waste reverse supply chain in IranEnvironment, Development and Sustainability, 2015
- Generation and management of electrical–electronic waste (e-waste) in TurkeyJournal of Material Cycles and Waste Management, 2014
- Willingness of residents to participate in e-waste recycling in IndiaEnvironmental Development, 2013
- Applied Logistic Regression2013
- Greening academia: Use and disposal of mobile phones among university studentsWaste Management, 2011
- Migration and the life course: is there a retirement transition?International Journal of Population Geography, 1997