Abstract
Wstęp: Służba wojskowa niesie za sobą zagrożenia zdrowotne wykraczające poza ryzyko związane z bezpośrednim udziałem w działaniach bojowych. Wgląd w historię medycyny wojskowej pozwala zrozumieć rozwój praktyk medycznych oraz chirurgii, w szczególności w dziedzinie chirurgii szczękowo-twarzowej. Przełom w tej specjalizacji zawdzięczamy pionierom, takim jak Harold Gillies i Johannes Esser, których innowacje osiągnęły szczyt w okresie konfliktów zbrojnych.Cel: Przegląd ma na celu podniesienie świadomości na temat specyficznych potrzeb zdrowotnych personelu wojskowego w obszarze stomatologii, ze szczególnym skupieniem na barodontalgii, czyli bólu zębów wywołanym przez zmiany ciśnienia, występującym często u wojskowych pilotów i nurków.Metody: Przeanalizowano literaturę dotyczącą stomatologicznych wyzwań dla personelu wojskowego, uwzględniając wpływ warunków pracy na zdrowie jamy ustnej (wyszukiwane frazy: zdrowotne problemy w wojsku, stomatologia wojskowa, barodontalgia). Wskazano na powszechne problemy, takie jak próchnica, choroby przyzębia i barodontalgia, sugerujące potrzebę zapewnienia lepszej opieki stomatologicznej oraz prowadzenia dalszych badań.Wnioski: Zidentyfikowano złożoność wyzwań zdrowotnych w służbie wojskowej, od zespołu stresu pourazowego po problemy stomatologiczne. Podkreślono potrzebę ciągłego rozwoju medycyny wojskowej, holistycznego podejścia do zdrowia żołnierzy, w tym zdrowia jamy ustnej, aby poprawić ich jakość życia i gotowość operacyjną. Wyniki badań wskazują na konieczność opracowania specjalnych protokołów diagnostycznych i terapeutycznych, dostosowanych do specyficznych warunków służby.