Türkiye Ham Çelik İstihsalinde Karbon Yoğunluğunun Seyri: Oksijenli ve Elektrikli Prosesler Bağlamında Zaman Serileri Analizi ve NARDL Yaklaşımı
Open Access
- 18 March 2026
- book chapter
- Published by Özgür Yayınları
- p. 35-104
Abstract
Bu bölümün amacı Türkiye’de 1978-2024 döneminde ham çelik üretiminde karbon emisyonlarının uzun dönemli seyrini oksijenli ve elektrikli proses ayrımı temelinde incelemek ve üretim kompozisyonundaki değişimlerin karbon yoğunluğu üzerindeki etkilerini doğrusal olmayan dinamikler çerçevesinde ampirik olarak ortaya koymaktır. Bu kapsamda karbon emisyonları ile üretim bileşenleri arasındaki ilişkiler eşbütünleşme ve asimetrik nedensellik yaklaşımları kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmada serilerin durağanlık özellikleri ADF, KPSS, ZA ve KSS birim kök testleri ile sınanmıştır. Doğrusal olmayan yapı BDS testi ile değerlendirilmiştir. Uzun dönem ilişkiler ise NARDL modeli aracılığıyla tahmin edilmiş ve nedensellik ilişkileri Hatemi J asimetrik nedensellik testi yardımıyla analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular Türkiye’de ham çelik üretim kompozisyonu ile karbon emisyonları arasında uzun dönemli ve doğrusal olmayan bir ilişki bulunduğunu göstermektedir. Oksijenli ve elektrikli üretim artışlarının karbon emisyonlarını artırdığı tespit edilmekle birlikte bu etkinin şiddetinin şokların yönüne göre farklılaştığı belirlenmiştir. Asimetrik nedensellik sonuçları karbon dinamikleri üzerinde oksijenli proseslerin daha belirleyici bir rol oynadığını, elektrikli üretimin etkisinin ise büyük ölçüde enerji bileşiminin karbon yoğunluğuna bağlı olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak Türkiye’de çelik sektörüne ilişkin karbon azaltım politikalarının üretim hacminden ziyade üretim türü ve proses farklılıklarını dikkate alan bir çerçevede tasarlanması gerektiği değerlendirilmektedir.Keywords
This publication has 105 references indexed in Scilit:
- Electric Arc Furnace: Most Efficient Technologies for Greenhouse Emissions Abatement2019
- Assessment of low-carbon iron and steel production with CO2 recycling and utilization technologies: A case study in ChinaApplied Energy, 2018
- Festschrift in Honor of Peter Schmidt2014
- Sustainable Electric Arc Furnace Steel Production: GREENEAFBHM Berg- und Hüttenmännische Monatshefte, 2013
- Asymmetric causality tests with an applicationEmpirical Economics, 2011
- Bounds testing approaches to the analysis of level relationshipsJournal of Applied Econometrics, 2001
- Statistical inference in vector autoregressions with possibly integrated processesJournal of Econometrics, 1995
- Testing the null hypothesis of stationarity against the alternative of a unit rootJournal of Econometrics, 1992
- Statistical analysis of cointegration vectorsJournal of Economic Dynamics and Control, 1988
- Spurious regressions in econometricsJournal of Econometrics, 1974