Ahilik Sisteminin Gelişimi ve Mali Yapısı ile 1872-1875 Yıllarına Ait Ahi Evran Vakfının Muhasebe Kayıtlarının İncelenmesi
- 31 December 2021
- journal article
- research article
- Published by Erciyes Universitesi (DergiPark) in Bilimname
- No. 46,p. 273-304
Abstract
Ahilik Arapçada kardeş manası taşırken Türkçe’deki karşılığı ise cömert, konuksever ve yiğitliktir. Ahilik sisteminin amacı, insanların dayanışma ve yardımlaşma içinde bulunarak dürüst, gayretli, hayırsever, konuksever, cömert bireylerin oluşmasını sağlamaktır. Ayrıca ahilik sistemi, Türk topluluğunda birlik ve beraberliği de güçlendirdiği bilinmektedir. Ahilik sistemi zamanla iş ve meslek ahlakında uyulması gerekli olan kuralları yansıtmakta ve güçlü bir eğitim kuruluşu olduğu da görülmektedir. Sistem, XIII. asırda Anadolu Selçuklu Devleti döneminde doğmuş, Osmanlı Devleti döneminde 700 sene varlığını devam ettirmiş ve XVIII. asırdan sonra adının değişmesi ile “esnaf birliği” biçiminde kurumsallaşmıştır. Bu çalışmada konu ahilik sistemi, ahilik sisteminin fonksiyonları, mali yapısı, vakıfları, Osmanlı Devleti öncesi ve Osmanlı Devleti dönemindeki ahilik sistemi olarak belirlenmiştir. Bu konu kapsamında 1872 ve 1875 yıllarına ait Kırşehir Sancağı’nda faaliyet göstermiş olan Ahi Evran Vakfı’nın Muhasebe Kayıtlarının incelenmesi çalışmanın amacını oluşturmuştur. Çalışmada, ahilik sisteminde ahi zaviye ve vakıflarının büyük öneme sahip olduğu ve Osmanlı Devleti’nde XX. asra kadar devam eden ahilik sisteminin saygınlığı ve kâr oranlarının azalması ile varlığını zamanla kaybettiği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma kapsamında incelenen belgelerin ağırlıklı olarak arazi gelirlerinin muhasebe kayıtlarının olduğu ve Der Liva-yı Kırşehri’ne ait 224 musakkafat ve 183 müstegallat olduğu ve 7 tane müstegallatın başkalarının sorumluluğunda olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca vakıflarda görev yapan kişilerin, maaş ve diğer ödemelerinin görevli oldukları bölgelerden tahsil edilen gelirlerden kesinti yapılarak karşılandığı sonucuna ulaşılmıştır.Keywords
This publication has 10 references indexed in Scilit:
- Ahilik teşkilatı ve Anadolu Türk şehirlerinin iktisadi yapısı: Kayseri üzerine bir değerlendirmeErciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2019
- AYDIN SANCAĞI TİRE KAZASINDA BULUNAN VAKIFLARIN 1275 (H.) TARİHLİ MUHASEBE DEFTERİAkademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi (AKAD), 2019
- AHİLİK GELENEĞİ VE KÜTÜPHANECİLİKJournal of Turkish Studies, 2019
- Ahi Evran Vakfı ve Vakfiyelerinin Sosyo-Kültürel Açıdan Değerlendirilmesi / An Evaluation of Akhi Evran Waqf and Waqfıyyas from Socio-Cultural PerspectiveVakıflar Dergisi, 2018
- Vakıf Müessesesinin Gelişimi Ve Mahiyeti Tarihsel Bir DeğerlendirmeYalova Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2017
- TÜRK DÜNYASINDA KÜLTÜR, SOSYAL DAYANIŞMA VE BİRLİK KÖPRÜSÜ OLARAK AHİLİK TEŞKİLATI VE BU BAĞLAMDA TÜRK DEVLETLERİNE ÖNERİLERJournal of International Social Research, 2015
- Osmanlı Toplumunun Sosyal Dinamiklerinden Ahilik Kurumuİnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 2015
- Osmanlı Beyliği topraklarında Ahi zaviyeleri ve Şeyh Ede Balı MeselesiOTAM(Ankara, 2015
- XVI. Yüzyıl Türkiyesi'nde Ahi Adlı ZaviyJournal of Turkish Studies, 2013
- Ahiliğin Siyasal Boyutları ve Günümüzde Yeniden YorumlanmasıAbant Izzet Baysal University Graduate School of Social Sciences, 2008