"Bakir Basmasi" Disease and Its Treatment in the Scope of Folk Medicine in Yozgat Province: The Practice of a Female Healer
Open Access
- 30 May 2022
- journal article
- research article
- Published by Mersin Universitesi Tip Fakultesi Lokman Hekim Tip Tarihi ve Folklorik Tip Dergisi in Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi
- Vol. 12 (2) , 321-333
Abstract
Amaç: Eski zamanlarda insanların hastalıklardan kurtulmak için kullandıkları sağaltım pratikleri nesiller boyu aktarılarak günümüze kadar ulaşmıştır. Modern tıptaki gelişmelerle birlikte kullanımları her ne kadar azalmış olsa da Anadolu’da hala bu tür uygulamaların varlığına rastlanılmaktadır. Bu bağlamda çalışmamızda, Yozgat ili halk hekimliği kapsamında ürtiker (bakır basması, dabaz) tedavisini uygulayan bir kadın şifacının yöntemi incelenmiş ve sağaltım amaçlı kullanılan uygulamanın özelliklerinin halk hekimliği bağlamında ortaya konması amaçlanmıştır.Yöntem: 21.01.2021 tarihinde “bakır basması” ocaklısı olan kadın şifacı ile nitel araştırma yöntemlerinden derinlemesine görüşme tekniği kullanılarak veriler elde edilmiştir. Şifacıya uygulama için kimden el aldığı, “bakır basması” tedavisinin uygulamasının ne şekilde olduğu, tedavide kullanılan özel bir terim, dua, kalıplaşmış söz olup olmadığı vb. 19 adet soru yöneltilmiş ve ortalama 40 dk. süren görüşme kendisinin izni ile kayıt altına alınmıştır. 02.02.2021 tarihinde şifacı evinde ziyaret edilmiş, tedavide kullanılan nesnelerin fotoğrafları izin alınarak çekilmiştir. Bulgular: Yozgat İlinde ikamet eden 70 yaşındaki kadın şifacı el verme yöntemi ile babasından öğrendiği “bakır basması” uygulamasını uzun yıllardır yapmaktadır. Şifacı tedavi esnasında Anadolu halk hekimliğinde sık rastlanılan ateş, toprak, bakır, kırmızı (al) renk gibi unsurları kullanmaktadır. Tedavi yönteminde rasyonel, dinsel ve majik uygulamaların iç içe geçtiği görülmektedir. Sonuç: Tedaviyi hızlandırmak ve başarı şansını arttırmak için belli kurallara uyularak uygulamaların yapılması ve sonucunun iyi olacağına dair sahip olunan inanç tedaviyi olumlu yönde etkilemektedir. Halen varlığını sürdüren bu tür halk hekimliği uygulamalarının incelenerek kayıt altına alınması hem tıp tarihi açısından hem de halk tıbbı ile modern tıp arasındaki ilişkinin ortaya konması açısından büyük önem arz etmektedir.Keywords
This publication has 21 references indexed in Scilit:
- Anadolu Türk Halk Hekimliğinde ToprakSelçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 2018
- Gaziantep Barak Türkmenleri Halk Hekimliği Uygulamaları Örnekleri Üzerine Bir İncelemeASIA MINOR STUDIES, 2018
- Traditional and Folk Medicine as a Target for Drug Discovery2018
- KÜTAHYADA SAĞALTMA OCAKLARINDA TEDAVİ ESNASINDA KULLANILAN MALZEMELERInternational Journal Of Turkish Literature Culture Education, 2017
- YÖRÜKLERDE HALK HEKİMLİĞİThe Journal of Academic Social Science Studies, 2017
- Türk Kültüründe "Al" RenkEge Universitesi Turk Dunyasi Incelemeleri Dergisi, 2016
- ÇANKIRI YÖRESİNDE EL VERME GELENEĞİ VE BAKIR BASMASI HASTALIĞININ ALAZLAMA YÖNTEMotif Akademi Halk Bilimi Dergisi, 2015
- Kilis İli Ağızlarının Ses Bilgisi Özellikleri ÜzerineJournal of Turkish Studies, 2015
- Türk Kültüründe Ateş ve Ocak İyeleriKaradeniz Arastirmalari Merkezi, 2014
- Sanatoriums And Their Applications In And Around TarsusJournal of Turkish Studies, 2010