Toplumsal Cinsiyet Perspektifinden Zaman Yoksulluğu
- 8 July 2023
- journal article
- Published by Mulkiye Dergisi in Mülkiye Dergisi
- Vol. 47 (1) , 361-386
Abstract
Bireylerin zaman algısının değişim ve dönüşümü toplumsal yapıyı etkilerken aynı zamanda toplumsal yapıdan da etkilenmektedir. Özellikle Sanayi Devrimi sonrası ortaya çıkan kapitalist ilişkiler zamanı doğal bir süreç olmaktan çıkarmıştır. Günümüzde boş zaman kavramı ücretli çalışanların istihdamda olmadığı zamanlara addedilmektedir. Ancak boş zaman kavramı toplumsal cinsiyete dayalı eşitsizliklerden ciddi şekilde etkilenmektedir. Karşılıksız emek yükünün çoğunlukla kadınlara atfedildiği Türkiye gibi toplumlarda çalışan kadın ve erkeklerin boş zaman algısı ve tercihi ciddi şekilde farklılaşabilmektedir. Bu bağlamda bu çalışmanın temel amacı zaman algısında gerçekleşen dönüşümün toplumsal cinsiyet perspektifiyle birlikte ele alınması, toplumsal cinsiyete dair politik dönüşümlerin belirleyici etkisinin incelenmesi ve çalışan ve çalışmayan kadınlar özelinde zaman yoksulluğunun analiz edilmesidir. Bu amaçla TÜİK 2014-2015 Zaman Kullanımı İstatistikleri kullanılarak betimsel bir değerlendirme yapılmaktadır. Çalışmada zaman yoksulluğunun zaman boyutuna odaklanarak zaman yoksulluğu göreli olarak hesaplanmaktadır. Bu amaçla veri setinde yer alan zaman günlükleri kullanılarak tüm kadınlar, çalışan kadınlar ve çalışmayan kadınlar ile aynı grupların çeşitli yaş grupları için zaman yoksulluğu eşik değerleri ve zaman yoksulluğu oranları hesaplanmaktadır. Çalışmada zaman yoksulluğu eşik değerleri haftalık ortalamalar yerine hafta içi ve hafta sonu için ayrı ayrı hesaplanmaktadır. Hesaplamalar hafta içinde tüm kadınlar için zaman yoksulluğu eşik değeri 174 dakika olarak hesaplanırken; çalışan kadınlar için eşik değer 90 dakika ve çalışmayan kadınlar için eşik değer 198 dakika olarak hesaplanmıştır. Söz konusu eşik değerlerin altında keyfi zamana sahip kadınlar zaman yoksulu olarak tanımlanmaktadır. Hesaplamalar hafta içinde çalışan kadınların %56.86’sının çalışmayan kadınların ise %15.26’sının zaman yoksulu olduğunu göstermektedir. Hafta sonunda ise hafta sonu çalışan kadınların zaman yoksulluğu oranı %12 iken; hafta sonu çalışmayan kadınların zaman yoksulluğu %11.88 olarak hesaplanmaktadır. Çalışmada ayrıca hafta içi çalışan ve çalışmayan kadınlar için zaman yoksulluğu eşik değerleri ve zaman yoksulluğu oranları farklı yaş grupları için de hesaplanmıştır. Hesaplamalar tüm yaş gruplarında çalışan kadınların zaman yoksulluğu oranlarının, çalışmayan kadınların zaman yoksulluğu oranlarından yüksek olduğunu göstermektedir. Çalışma kapsamında elde edilen bu sonuçlardan yola çıkarak çeşitli politika önerileri sunulmaktadır.Keywords
This publication has 21 references indexed in Scilit:
- A Measure Whose Time has Come: Formalizing Time PovertySocial Indicators Research, 2015
- Leisure, income inequality and the Veblen effect: cross-national analysis of leisure time and sport and cultural activityLeisure Studies, 2014
- Time Poverty Thresholds and Rates for the US PopulationSocial Indicators Research, 2010
- No time to lose: time constraints and physical activity in the production of healthReview of Economics of the Household, 2010
- Leisure Theory2005
- The Economic Contributions of Amartya SenReview of Political Economy, 2000
- MARKETS AND FREEDOMS: ACHIEVEMENTS AND LIMITATIONS OF THE MARKET MECHANISM IN PROMOTING INDIVIDUAL FREEDOMSOxford Economic Papers, 1993
- Capability and Well‐Being1993
- The Making of a Capitalist Time Consciousness1990
- THE LIVING STANDARD*Oxford Economic Papers, 1984