Abstract
Dijital çağ, bilgiye erişimi yaygınlaştırırken bilginin seçilmesi, değerlendirilmesi ve anlamlandırılması süreçlerinde yeni kırılganlıklar üretmektedir. Bu çalışma, bilgiye erişim düzeyi ile bilgiyi eleştirel biçimde işleme kapasitesi arasındaki yapısal mesafeyi “muhakeme açığı” kavramı üzerinden inceleyen yorumlayıcı bir teorik değerlendirmedir. Dijital sosyoloji, medya çalışmaları, bilişsel psikoloji ve bilgi felsefesi literatürü birlikte ele alınarak dikkat parçalanması, kaynak eleştirisi, doğrulama pratikleri ve kavramsal bütünlük kurma güçlüğü ortak bir çerçevede ilişkilendirilmektedir. Dikkat ekonomisi, toplumsal hızlanma, algoritmik yönlendirme, filtre balonları ve yankı odaları muhakeme açığını biçimlendiren başlıca mekanizmalar olarak tartışılmaktadır. Yoğun ve parçalı içerik tüketiminin bilgi sahibi olma hissini güçlendirirken eleştirel değerlendirmeyi kırılganlaştırması “epistemik yanılsama” kavramıyla açıklanmaktadır. Türkiye’ye ilişkin dijital kullanım, medya güveni ve okuma pratikleri ise kavramın tartışılabileceği toplumsal koşulları görünür kılan bağlamsal göstergeler olarak değerlendirilmektedir.
Funding Information
  • Herhangi bir kurumdan destek alınmamıştır (Çalışma herhangi bir proje kapsamında hazırlanmamıştır.)