Dijital Çağda Muhakeme Açığı ve Epistemik Yanılsama
Open Access
- 20 October 2026
- journal article
- Published by Bilgitoy Bilgi, Bilim, Eğitim, Araştırma, Geliştirme ve Strateji Association in İmgelem
- No. Modern Çel,p. 465-491
Abstract
Dijital çağ, bilgiye erişimi yaygınlaştırırken bilginin seçilmesi, değerlendirilmesi ve anlamlandırılması süreçlerinde yeni kırılganlıklar üretmektedir. Bu çalışma, bilgiye erişim düzeyi ile bilgiyi eleştirel biçimde işleme kapasitesi arasındaki yapısal mesafeyi “muhakeme açığı” kavramı üzerinden inceleyen yorumlayıcı bir teorik değerlendirmedir. Dijital sosyoloji, medya çalışmaları, bilişsel psikoloji ve bilgi felsefesi literatürü birlikte ele alınarak dikkat parçalanması, kaynak eleştirisi, doğrulama pratikleri ve kavramsal bütünlük kurma güçlüğü ortak bir çerçevede ilişkilendirilmektedir. Dikkat ekonomisi, toplumsal hızlanma, algoritmik yönlendirme, filtre balonları ve yankı odaları muhakeme açığını biçimlendiren başlıca mekanizmalar olarak tartışılmaktadır. Yoğun ve parçalı içerik tüketiminin bilgi sahibi olma hissini güçlendirirken eleştirel değerlendirmeyi kırılganlaştırması “epistemik yanılsama” kavramıyla açıklanmaktadır. Türkiye’ye ilişkin dijital kullanım, medya güveni ve okuma pratikleri ise kavramın tartışılabileceği toplumsal koşulları görünür kılan bağlamsal göstergeler olarak değerlendirilmektedir.Keywords
Funding Information
- Herhangi bir kurumdan destek alınmamıştır (Çalışma herhangi bir proje kapsamında hazırlanmamıştır.)
This publication has 9 references indexed in Scilit:
- Designing conceptual articles: four approachesAMS Review, 2020
- Literature review as a research methodology: An overview and guidelinesJournal of Business Research, 2019
- The “online brain”: how the Internet may be changing our cognitionWorld Psychiatry, 2019
- Vices of the Mind2019
- The Platform Society2018
- Cognitive OffloadingTrends in Cognitive Sciences, 2016
- Social Acceleration2013
- FILTER BUBBLE2012
- Google Effects on Memory: Cognitive Consequences of Having Information at Our FingertipsScience, 2011