Farklı Domates Çeşitlerinde Zararlılara Karşı Savunma Yapıları Olan Trikom Yoğunluğunun ve Acylsugar Konsantrasyonunun Belirlenmesi
Open Access
- 14 June 2024
- journal article
- research article
- Published by Bursa Uludag University in Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi
- Vol. 38 (1) , 27-43
Abstract
Ülkemizde domates yetiştiriciliği ekonomik getiri ve beslenme yönünden önem arz etmektedir. Domates yetiştiriciliğindeki önemli sorunlardan biri zararlılar (böcek ve akar) nedeniyle yüksek ürün kayıplarıdır. Günümüzde bazı domates hastalıkları ve nematot zararlılarına karşı dayanıklı domates çeşitleri ruhsatlanmasına karşın; diğer zararlılara karşı dayanıklı tescilli çeşitler henüz kaydedilmemiştir. Domateslerde, böceklerin ve akarların zararına hatta biyolojik mücadele etmenlerinin aktivitesine karşı olumsuz olan unsurlardan biri de domatesin vejatatif organlarında bulunan keseli ve kesesiz trikomlardır. Kesesiz trikomlar bu canlıların vücudunu tahrip ederek olumsuz etki yaratırken; keseli trikomların içinde bulunan acylsugar’ın bunlar üzerinde zehir veya kaçırıcı etkisi bulunmaktadır. Bundan dolayı, bu çalışmada 49 domates çeşidinde bulunan trikom yapıları ve keseli trikomlardan salgılanan acylsugar konsantrasyonları araştırılmıştır. İncelenen domates çeşitlerindeki trikomların tiplerine göre yoğunluklarının saptanması zararlılara dayanıklı çeşitlerin belirlenmesi için temel bilgi sağlarken; aynı zamanda doğal düşmanların etkinliğini sınırlaması açısından da bilgi verilmiştir. Çalışmada yaprak, sap ve dallarda tip IV ve tip VI keseli; tip III ve tip V kesesiz trikomların yoğunlukları tespit edilmiştir. Her bir vejatatif organ ayrı ayrı değerlendirildiğinde farklı trikom tiplerinin yoğunluklarının çeşitlere bağlı önemli düzeyde değişiklik gösterdiği saptanmıştır. Ward’ın minumum varyans analizi metotuna göre her tipteki trikom yoğunlukları düşük, orta ve yüksek olarak kümelenmiştir. İncelenen çeşitler arasından bazılarının hem keseli hem de kesesiz trikom açısından düşük yoğunluğa sahip olduğu belirlenmiştir. Benzer istatistiki farklılıklar, keseli trikomlarda bulunan acylsugar içerikleri açısından da ortaya konmuştur.Keywords
Funding Information
- TÜBİTAK (TOVAG 119O961)
This publication has 20 references indexed in Scilit:
- Selection of tomato genotypes with high resistance to Tetranychus evansi mediated by glandular trichomesPhytoparasitica, 2022
- Acylsugar and the role of trichomes in tomato genotypes resistance to Tetranychus urticaeArthropod-Plant Interactions, 2015
- Amblyseius swirskii: What made this predatory mite such a successful biocontrol agent?Experimental and Applied Acarology, 2014
- Host plant effects on the behaviour and performance of Amblyseius swirskii (Acari: Phytoseiidae)Experimental and Applied Acarology, 2013
- The control of eriophyoid mites: state of the art and future challengesExperimental and Applied Acarology, 2009
- Resistance to the two-spotted spider mite (Tetranychus urticae) by acylsucroses of wild tomato (Solanum pimpinellifolium) trichomes studied in a recombinant inbred line populationExperimental and Applied Acarology, 2008
- Inheritance of glandular trichomes and two-spotted spider mite resistance in cross Lycopersicon esculentum ‘‘Nandi’’ and L. pennellii ‘‘LA2963’’Euphytica, 2006
- Variability in susceptibility among cucumber and tomato strains of Tetranychus urticae Koch to 2-tridecanone from tomato trichomes: effects of host plant shiftExperimental and Applied Acarology, 1998
- Function and Chemistry of Plant Trichomes and Glands in Insect Resistance1983
- A PHOTOMETRIC ADAPTATION OF THE SOMOGYI METHOD FOR THE DETERMINATION OF GLUCOSEJournal of Biological Chemistry, 1944