Trafik Kazazedelerinin Deneyimlerinin İncelenmesi: Ölümün Kıyısında, Yaşamın Derinliğine Bir Bakış
Open Access
- 30 September 2023
- journal article
- research article
- Published by Ayna Klinik Psikoloji Dergisi in AYNA Klinik Psikoloji Dergisi
- Vol. 10 (3) , 489-516
Abstract
Türkiye’de yılda 1,1 milyon trafik kazası gerçekleşmekte ve bu kazalarda her yıl 6 binin üzerinde insanımız hayatını kaybederken 280 binin üzerinde insanımız da yaralanmaktadır. Bu çalışmanın amacı bu kadar büyük sayıda kayıplara ve yaralanmalara neden olan trafik kazalarını, kaza geçirmiş kişilerinin gözünden trafik psikolojisi bakış açısıyla incelemektir. Son 5 yılda trafik kazası deneyimlemiş ve bundan etkilendiğini belirtmiş 9 katılımcıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Tematik analiz sonucunda 4 üst tema ortaya çıkmıştır. Bunlar; “kaza öncesi ve kaza anı durum”, “kazanın etkileri”, “kaza ile baş etme yöntemleri”, ve “kaza sonrası değişimler” temalarıdır. “Kaza öncesi ve kaza anı durum” teması kaza öncesi psikolojik ve fizyolojik durum, kaza anı duyguları, kaza anı davranışları alt temalarından; “kazanın etkileri” teması kazanın psikolojik etkileri, kazanın fiziksel etkileri, kazanın maddi etkileri alt temalarından; “kaza ile baş etme yöntemleri” teması kendini telkin, sosyal veya profesyonel destek, çeşitli aktivitelerle uğraşma alt temalarından; “kaza sonrası değişimler” teması tutum ve atıf değişiklikleri, davranış değişiklikleri alt temalarından oluşmaktadır. Çalışmanın bulguları değerlendirildiğinde kazanın neden olduğu travmatik deneyimin kaza öncesini gölgede bıraktığı gözlemlenmiştir. Kaza anından sonraki sürecin katılımcıları travmatik olarak etkilediği gibi travma sonrası büyüme de sağladığı bulunmuştur. Bunun yanı sıra katılımcıların genel olarak güvenli sürücülüğü benimsemektense kazalarının nedenini atfettikleri davranışa odaklandıkları ve sadece bu davranışı değiştirdikleri gözlemlenmiştir. Ortaya çıkan temalar alanyazın ışığında değerlendirilmiştir.Keywords
This publication has 24 references indexed in Scilit:
- An evaluation of the association between fault attribution and healthcare costs and trajectories in the first three years after transport injuryInjury, 2021
- Barriers and Facilitators Associated with Return to Work Following Minor to Serious Road Traffic Musculoskeletal Injuries: A Systematic ReviewJournal of Occupational Rehabilitation, 2021
- Recovery trajectories for long-term health-related quality of life following a road traffic crash injury: Results from the UQ SuPPORT studyJournal of Affective Disorders, 2017
- Posttraumatic Growth After Motor Vehicle CrashesJournal of Clinical Psychology in Medical Settings, 2016
- Association between attributions of responsibility for motor vehicle crashes, depressive symptoms, and return to work.Rehabilitation Psychology, 2014
- THE ROLE OF ATTRIBUTION OF TRAUMA RESPONSIBILITY IN POSTTRAUMATIC STRESS DISORDER FOLLOWING MOTOR VEHICLE ACCIDENTSDepression and Anxiety, 2012
- The Intersection of Road Traffic Safety and Public Health2011
- Negative self-appraisals in treatment-seeking survivors of motor vehicle accidentsJournal of Anxiety Disorders, 2009
- Drivers’ psychological and physical reactions after motor vehicle accidentsTransportation Research Part F: Traffic Psychology and Behaviour, 2003
- What surviving drivers learn from a fatal road accidentAccident Analysis & Prevention, 1997