Dış Ticaret Açığı Veren Ülkelerde Döviz Kurunun Dış Ticaret Performansı Üzerindeki Etkisi
Open Access
- 30 September 2022
- journal article
- research article
- Published by Journal of the Human and Social Sciences Researchers in İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi
- Vol. 11 (3) , 1712-1730
Abstract
Serbest ticaretin yükselişini küreselleşmenin ve teknolojik gelişmelerin desteklemesiyle döviz kurlarının önemi giderek artmıştır. Esnek kur sistemlerinde döviz kurunun dış ticaret hacmine ve dolayısıyla toplam üretime etki etmesi beklenmektedir. Bu kapsamda ekonomi politikası uygulamalarında döviz kurunun dış ticaretle ilişkisinin anlaşılabilmesi önemlidir. Çalışmanın amacı, seçilmiş ülkelerde döviz kuru ve dış ticaret hacimleri arasındaki ilişkinin karşılaştırmalı olarak incelenmesiyle literatüre katkı sağlanmasıdır. Bu doğrultuda 2020 yılında en fazla dış ticaret açığı veren sekiz ülkenin (ABD, İngiltere, Hindistan, Fransa, Türkiye, Mısır, Filipinler ve Pakistan) reel efektif döviz kuru (REDK) ile ithalat ve ihracat hacimleri arasındaki ilişki, Ocak 2003–Ocak 2022 döneminde aylık veriler kullanılarak tahmin edilmiştir. Analize döviz kurunu temsilen REDK’nın dahil edilmesiyle dış ticarette önemli belirleyiciler olan yurtiçi fiyatlar ile ticaret yapılan ülkelerdeki fiyatlar da değerlendirilmiştir. Analiz yöntemi tercihinde ülkelerin heterojen yapıları ve seriler arasındaki yatay kesit bağımlılık dikkate alınmıştır. Serilerin özellikleriyle uyumlu olan yeni nesil ekonometrik yöntemlerin kullanıldığı analizde sırasıyla CADF ve CIPS birim kök testleri, ardından Westerlund (2008) Durbin-Hausman Eşbütünleşme Testi, devamında Pesaran’ın (2006) geliştirdiği Ortak İlişkili Etkiler (CCE) Tahmincisi ile Emirmahmutoğlu ve Köse’nin geliştirdiği (2011) Panel Nedensellik Testi uygulanmıştır. Analiz bulguları şu şekilde sıralanmıştır. Eşbütünleşme Testi sonuçlarına göre analize dahil edilen ülkelerin tamamında REDK, ithalat ve ihracat hacmi arasında eşbütünleşme ilişkisi tespit edilmiştir. Ardından modellerin uzun dönem katsayıları tahmin edilmiştir. CCE tahmin bulgularına göre ihracat hacmi uzun dönemde REDK’dan negatif, ithalat ve ihracat hacimleri ise birbirlerinden pozitif yönde etkilenmişlerdir. Panel Nedensellik Testi'nin Panel Fisher test istatistiği sonuçlarına göre, ihracat hacmi ve REDK arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. REDK ile dış ticaret hacimleri arasındaki ilişkilerin kısa dönemde çift yönlü olması değişkenler arasındaki etkileşimin döngüsel olduğunu göstermiştir.Keywords
This publication has 30 references indexed in Scilit:
- Exchange-rate volatility and industry trade between Canada and MexicoThe Journal of International Trade & Economic Development, 2012
- Testing for Granger causality in heterogeneous mixed panelsEconomic Modelling, 2011
- Does exchange rate risk affect exports asymmetrically? Asian evidenceJournal of International Money and Finance, 2009
- A bias-adjusted LM test of error cross-section independenceThe Econometrics Journal, 2008
- Panel cointegration tests of the Fisher effectJournal of Applied Econometrics, 2007
- A simple panel unit root test in the presence of cross‐section dependenceJournal of Applied Econometrics, 2007
- Estimation and Inference in Large Heterogeneous Panels with a Multifactor Error StructureEconometrica, 2006
- Does Exchange Rate Volatility Depress Trade Flows? Evidence from Error- Correction ModelsReview of Economics and Statistics, 1993
- The effect of exchange rate uncertainty on the prices and volume of international tradeJournal of International Economics, 1978
- UNCERTAINTY, EXCHANGE RISK, AND THE LEVEL OF INTERNATIONAL TRADEEconomic Inquiry, 1973