Handig rekenen: Een mixed-methods studie naar onderwijspraktijken in groep 4, 5 en 6
Open Access
- 19 December 2025
- journal article
- Published by Vereniging voor Onderwijs Research in Pedagogische Studiën
- Vol. 102 (4) , 390-420
Abstract
Een belangrijk doel van het rekenwiskundeonderwijs is flexibel en handig rekenen. Onderzoek laat echter zien dat leerlingen vaak geneigd zijn één vaste rekenstrategie te gebruiken. Een relevante vraag is welke strategieën in het onderwijs worden aangeboden, en hoe leerkrachten dat doen. In de huidige exploratieve mixed-methods studie zijn 26 interviews afgenomen met leerkrachten van groep 4, 5 en 6 (leerjaar 2, 3 en 4), om zicht te krijgen op de onderwijspraktijken op het gebied van handig rekenen bij aftrekken. De resultaten laten zien dat leerkrachten gemiddeld drie verschillende strategieën aanbieden. Verder geven leerkrachten aan uiteenlopend te reageren op hypothetische onderwijsscenario’s (vignettes) waarin leerlingen verschillende strategieën gebruiken. Opvallend is dat instructiekenmerken die volgens onderzoek effectief zijn om handig rekenen te bevorderen, niet vaak worden genoemd. De meerderheid van de leerkrachten zegt te differentiëren naar rekenniveau, waarbij zwakke rekenaars vaak meer sturing krijgen en sterke rekenaars meer gestimuleerd worden tot handig rekenen. Leerkrachten uit hogere leerjaren hebben meer aandacht voor gevarieerd strategiegebruik en handig rekenen. Tot slot blijken leerkrachten geen eenduidige definitie van het begrip handig rekenen te hebben. Het aanbod met betrekking tot handig rekenen lijkt dus beperkt en er zijn specifieke aanknopingspunten voor verbetering, zoals leerlingen vaker strategieën laten vergelijken.Keywords
Funding Information
- Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (016.Veni.195.166/6812)
This publication has 23 references indexed in Scilit:
- Collaborative coding in inductive content analysis: Why, when, and how to do itJournal of Genetic Counseling, 2025
- A Systematic Review of Mathematical Flexibility: Concepts, Measurements, and Related ResearchEducational Psychology Review, 2023
- The role of prior knowledge and need for cognition for the effectiveness of interleaved and blocked practiceEuropean Journal of Psychology of Education, 2023
- Multi-digit Addition, Subtraction, Multiplication, and Division Strategies2019
- Dutch sixth graders’ use of shortcut strategies in solving multidigit arithmetic problemsEuropean Journal of Psychology of Education, 2017
- Special education students’ use of indirect addition in solving subtraction problems up to 100—A proof of the didactical potential of an ignored procedureEducational Studies in Mathematics, 2011
- Conceptualizing, investigating, and enhancing adaptive expertise in elementary mathematics educationEuropean Journal of Psychology of Education, 2009
- Flexibility in problem solving: The case of equation solvingLearning and Instruction, 2008
- Acquisition and use of shortcut strategies by traditionally schooled childrenEducational Studies in Mathematics, 2008
- Moving from rhetoric to praxis: Issues faced by teachers in having students consider multiple solutions for problems in the mathematics classroomThe Journal of Mathematical Behavior, 2005