Afetlerde Kadın Sağlığı ve Sosyal Destek
Authors:
- Sati Koldaş MirSMSati Koldaş Mir
- Didem Şimşek KüçükkelepçeDKDidem Şimşek Küçükkelepçe
- Gülçin NacarGNGülçin Nacar
- Nermin AltunbaşNANermin Altunbaş
- Birnur YeşildağBYBirnur Yeşildağ
- Semra YılmazSYSemra Yılmaz
- Emine GökEGEmine Gök
- Gül ErtemGEGül Ertem
- Birsen ArıkanBABirsen Arıkan
- Gurbet Yetişkin EroğulGEGurbet Yetişkin Eroğul
- Özlem Ülkü BulutÖBÖzlem Ülkü Bulut
- Nurcan GökgözNGNurcan Gökgöz
Open Access
- 28 June 2025
- book chapter
- Published by Özgür Yayınları
- p. 171-190
Abstract
Afet süreçlerinde kadınlar, toplumsal cinsiyet rolleri, yapısal eşitsizlikler, sınırlı kaynaklara erişim ve artan bakım sorumlulukları nedeniyle çok boyutlu risklerle karşı karşıya kalmaktadır. Kadınların afetlerden daha fazla etkilenmesinin temelinde yalnızca biyolojik değil, aynı zamanda sosyal ve kültürel faktörler yer almaktadır. Bu süreçte kadınlar; barınma, beslenme, hijyen, sağlık hizmetlerine erişim ve psikososyal destek alanlarında ciddi engellerle karşılaşmakta; üreme sağlığına yönelik ihtiyaçlar ise çoğunlukla göz ardı edilmektedir. Afet döneminde yaşanan güvenlik açıkları, cinsel şiddet riskini artırmakta; kaynakların yetersizliği, kadınların temel haklara erişimini daha da zorlaştırmaktadır. Sosyal destek, kadınların psikolojik dayanıklılığını artıran ve afetlerin olumsuz etkilerini azaltan önemli bir koruyucu faktör olarak öne çıkmaktadır. Afet dönemlerinde, kadınların yeniden işlevsellik kazanabilmeleri ve ruhsal iyilik hâllerini yeniden inşa edebilmeleri açısından sosyal desteğin süreklilik arz eden, organize ve erişilebilir biçimde sağlanması kritik bir gereklilik olarak değerlendirilmektedir. Sağlık profesyonelleri, kadınların afet süreçlerinde sağlık ve psikososyal iyilik hâllerinin yeniden inşasında kritik bir role sahiptir. Kadınlara yönelik sağlık hizmetlerinin erişilebilir, bütüncül ve kültürel olarak duyarlı bir yaklaşımla sunulması hem bireysel hem de toplumsal iyileşme sürecini destekleyecektir. Bu nedenle, afet döneminde kadınlara yönelik sosyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi ve sağlık çalışanlarının toplumsal cinsiyet temelli ihtiyaçlara duyarlı biçimde eğitilmesi hayati önem taşımaktadır.Keywords
This publication has 342 references indexed in Scilit:
- Reproductive health challenges during a flood: A qualitative studyNursing Open, 2023
- Disaster preparedness: The effects of natural disasters on women's health in TurkeyInternational Journal of Gynecology & Obstetrics, 2023
- Development and application of a large‐scale disaster preparedness system in the perinatal fieldInternational Journal of Gynecology & Obstetrics, 2023
- Analysis of Contraceptive Use Among Immigrant Women Following Expansion of Medicaid Coverage for Postpartum CareJAMA Network Open, 2021
- How are healthcare provider systems preparing for health emergency situations?World Medical & Health Policy, 2021
- “If there is no water, we cannot feed our children”: The far‐reaching consequences of water insecurity on infant feeding practices and infant health across 16 low‐ and middle‐income countriesAmerican Journal of Human Biology, 2019
- Influence of in utero exposure to maternal depression and natural disaster‐related stress on infant temperament at 6 months: The children of Superstorm SandyInfant Mental Health Journal: Infancy and Early Childhood, 2019
- Early skin-to-skin contact for mothers and their healthy newborn infantsCochrane Database of Systematic Reviews, 2016
- Routine vaginal examinations for assessing progress of labour to improve outcomes for women and babies at termCochrane Database of Systematic Reviews, 2013
- Psychological resilience and postdeployment social support protect against traumatic stress and depressive symptoms in soldiers returning from Operations Enduring Freedom and Iraqi FreedomDepression and Anxiety, 2009