Effectiveness of remote lipreading training in adults
Open Access
- 30 September 2025
- journal article
- Published by Institute of Sensory Organs in Nowa Audiofonologia
- Vol. 14 (3) , 23-34
Abstract
Wprowadzenie: Odczytywanie mowy z ust jest istotnym elementem wspierającym percepcję mowy, szczególnie w warunkach zakłóconego sygnału słuchowego lub u osób z ubytkiem słuchu. Pomimo udowodnionego znaczenia odczytywania mowy z ust tworzenie efektywnych treningów nadal pozostaje przedmiotem badań. Celem niniejszego projektu było sprawdzenie efektywności zdalnego komputerowego programu treningowego w poprawie umiejętności odczytywania mowy z ust u dorosłych.Materiał i metody: W badaniu wzięło udział 64 dorosłych uczestników ze słuchem w normie (31 mężczyzn, 33 kobiety), którzy zrealizowali miesięczny program treningowy obejmujący sześć sesji online oraz jedną stacjonarną sesję wprowadzającą. Przed rozpoczęciem treningu i po jego zakończeniu przeprowadzono test oceniający rozumienie słów, zdań i wypowiedzi prezentowanych w formie nagrań wideo pozbawionych dźwięku. Zastosowano analizę wariancji z powtarzanymi pomiarami, uwzględniając poziom złożoności materiału językowego oraz płeć uczestników.Wyniki: Trening znacząco poprawił ogólną poprawność odczytywania mowy z ust (F(1,62) = 48,18, p < .001, η2p = 0,437). Największy wzrost zaobserwowano w rozumieniu zdań (średni wzrost o 15,7 punktu procentowego), mniejszy w przypadku wypowiedzi (11,5 p.p.) i słów (7,6 p.p.). Kobiety osiągały ogólnie lepsze wyniki niż mężczyźni (F(1,62) = 7,08, p =.01), ale nie stwierdzono istotnych interakcji efektów treningu z płcią.Wnioski: Zdalny trening odczytywania mowy z ust jest skuteczną metodą poprawy percepcji wizualnej mowy u dorosłych. Uzyskane wyniki wskazują na istotną rolę zarówno procesów bottom-up, jak i top-down, szczególnie przy przetwarzaniu materiału bardziej złożonego. Wyniki mają potencjał aplikacyjny w terapii osób z ubytkiem słuchu oraz w sytuacjach komunikacyjnych o ograniczonej dostępności dźwięku.Keywords
This publication has 46 references indexed in Scilit:
- Multisensory integration of speech and gestures in a naturalistic paradigmHuman Brain Mapping, 2024
- Improvements in naturalistic speech-in-noise comprehension in middle-aged and older adults after 3 weeks of computer-based speechreading trainingnpj Science of Learning, 2023
- The functional architecture of mother-infant communication, and the development of infant social expressiveness in the first two monthsScientific Reports, 2016
- Coordination of gaze, facial expressions and vocalizations of early infant communication with mother and fatherInfant Behavior and Development, 2012
- Visual speech perception2012
- Primacy of Multimodal Speech Perception2005
- Early language acquisition: cracking the speech codeNature Reviews Neuroscience, 2004
- Developmental changes in mother-infant face-to-face communication: Birth to 3 months.Developmental Psychology, 2002
- Enhanced Speechreading in Deaf AdultsJournal of Speech, Language, and Hearing Research, 2001
- Hearing lips and seeing voicesNature, 1976