Osmanlı Devleti’nde Halk Sağlığı Kapsamında Verilen Gıda Güvenliği Mücadelesine Bir Örnek: Suni Kahveler
Open Access
- 25 August 2023
- journal article
- research article
- Published by Mersin Universitesi Tip Fakultesi Lokman Hekim Tip Tarihi ve Folklorik Tip Dergisi in Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi
Abstract
Amaç: Bu çalışmanın amacı XIX. yüzyılın önemli halk sağlığı sorunlarından biri olan gıda güvenliği konusunda Osmanlı Devleti’nin aldığı tedbirleri suni kahveler örneğinde incelemektir. Yöntem: Çalışmamızın verileri Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA) belgelerinden elde edilmiştir. Arşiv kataloğunda “suni kahve” anahtar kelimesi ile tarama yapılmış, tespit edilen tüm belgeler çalışmaya dahil edilmiştir. Belgeler yazarlar tarafından transkribe edilmiştir. Ardından kronolojik sıraya konularak içerikleri tahlil edilen belgeler bir olay örgüsü içinde tarafsız bir şekilde değerlendirilmiştir. Bulgular: Osmanlı Devleti, kahveye alternatif daha ucuz bir içecek olarak çeşitli Avrupa ülkeleri tarafından piyasaya sürülen suni kahveleri denetlemiş, içeriklerinde sağlığa zararlı maddeler bulunması ya da kahve ismiyle satılarak halkı yanıltmaları halinde halk sağlığını tehdit edeceklerinden suni kahvelerin satışına düzenlemeler getirmiştir. Bu uygulamalar sebebiyle ticari olarak zarar gören Avrupa Devletleri ise Osmanlı Devleti’ne siyasi ve diplomatik baskılar uygulayarak çıkarlarını korumaya çalışmıştır. Sonuç: Osmanlı Devleti, tüm diplomatik ve siyasi baskılara rağmen halk sağlığını korumak için suni kahvelerin satışını denetim altına almıştır.Keywords
This publication has 7 references indexed in Scilit:
- Osmanlı’da Gıda Güvenliği: Halk Sağlığı ve Uluslararası Ticaret Kıskacında Mahlût Zeytinyağları MeselesiOsmanlı Araştırmaları, 2019
- Comment: Chocolate, Coffee and Commodity HistoryFood and History, 2014
- Poison Politics: A Contentious History of Consumer Protection Against Dangerous Household Chemicals in the United StatesAmerican Journal of Public Health, 2013
- Napoleons Kontinentalsperre und ihre Folgen: Hochkonjunktur der ErsatzstoffeChemie in Unserer Zeit, 2006
- Accounting for Taste: British Coffee Consumption in Historical PerspectiveJournal of Interdisciplinary History, 1996
- Edwin Chadwick, the Market Ideology, and Sanitary Reform: On the Nature of the 19th-Century Public Health MovementInternational Journal of Health Services, 1979
- Zur Beurtheilung der KaffeesurrogateAngewandte Chemie, 1891