ÇOCUK DOSTU KENT PARAMETRELERİNİN ULUSLARARASI VE ULUSAL EYLEM PLANLARI ÜZERİNDEN TEMATİK İÇERİK ANALİZİ İLE BELİRLENMESİ
- 30 June 2025
- journal article
- Published by Dokuz Eylul University in EKSEN Dokuz Eylül Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dergisi
- Vol. 6 (1) , 59-94
Abstract
18 yaşın altındaki bireyler olarak kabul edilen çocukların, sağlıklı bir gelişim sürdürebilmeleri ve çocuk haklarına erişebilmeleri için sosyal ve fiziksel çevrelerince desteklenmeleri ve özellikle fiziksel çevreleri olan kentsel alanlarla ihtiyaçları doğrultusunda temas etmeleri gerekmektedir. BM Çocuk Hakları Beyannamesi gereği ihtiyaç duydukları desteği sağlamak üzere birçok yasal düzenleme bulunmakla birlikte, bu yasal düzenlemelerin stratejik belgeler niteliğinde olduğu da bilinmektedir. Bu tür stratejik yaklaşımların yerele indirgenebilmesi ve kentsel mekânın düzenlenmesine olanak sağlaması için ortaya çıkan en önemli yaklaşım çocuk dostu kenttir. Dünyada ve ülkemizde de sınırlı sayıda kentte, çocuk dostu olma iddiası gereği bir kısım düzenlemeler ve özellikle de çocuk dostu kent eylem planlarının yapıldığı izlenebilmektedir. Çocuk dostu eylem planlarının yeterli düzeyde olmadığı tartışılmakta, ayrıca bu eylem planlarının sunduğu olanakların da farklı ele alışlarla farklı parametreler çerçevesinde üretildiği de söylenebilecektir. Bu çalışmanın amacı söz konusu eylem planlarının hazırlanmasında yararlanılabilecek bir parametre havuzu oluşturulması ve bu parametreler altında ele alınan mekânsal düzenlemelerin, bu parametreler çerçevesindeki içeriklerinin belirlenmesidir. Bu kapsamda ikisi ülkemizdeki yerel yönetimlerce yapılmış toplam 24 çocuk dostu kent eylem planı “yansıtıcı tematik içerik analizi yöntemiyle incelenmiş ve 12 çocuk dostu kent parametresi belirlenmiştir. Belirlenen parametreler üzerinden uluslararası ve ulusal mevzuat ile 24 eylem planının, stratejik ve mekânsal kararları irdelenmiştir. Bulgular stratejik kararların “koruma ve güvenlik”, “katılım” ve “iletişim”, mekânsal kararların ise “yer-mekân düzenleme”, “katılım”, “oyun ve boş zaman” ve “erişim/ulaşım” kategorilerinde yoğunlaştığını göstermektedir. Bu çalışmanın çocuk dostu kent eylem planı üretecek yerel yönetimlere yeni parametreler sunacağı, mekânsal çözümler için bir eylem havuzu oluşturacağı ve kentsel tasarım literatürüne önemli katkılar sunacağı değerlendirilmektedir.Keywords
This publication has 26 references indexed in Scilit:
- Urban design requirements promoting the behaviours of children and parents in school squares with different spatial characteristicsCities, 2025
- Making child-friendly cities: A socio-spatial literature reviewCities, 2023
- To saturate or not to saturate? Questioning data saturation as a useful concept for thematic analysis and sample-size rationalesQualitative Research in Sport, Exercise and Health, 2019
- Urban environment and psychiatric disorders: a review of the neuroscience and biologyMetabolism, 2019
- Special issue: child-friendly citiesCities & Health, 2019
- Child Development and Education in the Twenty-First Century2019
- Reflecting on reflexive thematic analysisQualitative Research in Sport, Exercise and Health, 2018
- Adolescence and the social determinants of healthThe Lancet, 2012
- It all used to be better? Different generations on continuity and change in urban children's daily use of spaceChildren's Geographies, 2005
- Toward an experimental ecology of human development.American Psychologist, 1977