Sürdürülebilir Beslenme ve Diyet Modelleri
- 26 December 2022
- journal article
- research article
- Published by Bandirma Onyedi Eylul Universitesi Saglik Bilimleri ve Arastirmalari Dergisi in Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi
- Vol. 4 (3) , 261-271
Abstract
Dünyadaki hızlı nüfus artışı, teknolojik gelişmeler ve şehirleşme çevresel yozlaşmaya yol açarak ekolojik dengeyi ciddi bir tehdit altında bırakmıştır. Bu nedenle çevreye karşı daha duyarlı bir tutum geliştirmek adına, uzun yıllar “sürdürülebilirlik” kavramı üzerinde çalışılmıştır. Sürdürülebilirlik ile var olan kaynakların verimli kullanılması ve gelecek nesillerin ihtiyaçlarını karşılamak hedeflenmiştir. Dünyadaki bütün olaylar gibi insan yaşamının merkezinde olan beslenme de sürdürülebilirliğin önemli bir parçasıdır. Besinlerin yaşam döngüsü boyunca oluşturduğu çevresel etkiler “sürdürülebilir beslenme” kavramının ortaya çıkmasına neden olmuştur. Besinlerin tarladan sofraya gelene kadar geçen tüm süreçlerde atmosfere salınan sera gazı emisyonu, su, arazi ve enerji kullanımı, üretim, depolama, paketleme, taşıma gibi aşamalarda meydana gelen atık ve kayıplar sürdürülebilirlik için oldukça önem arz etmektedir. Sürdürülebilir beslenme, bitkisel kaynaklı besinleri içeren meyve, sebze, tam tahıllar, baklagiller, yağlı tohumlar ve zeytinyağı tüketimini öneren, hayvansal gıda, doymuş yağ ve şeker alımını kısıtlayan beslenme modellerini kapsamaktadır. Bu beslenme modellerine Akdeniz, Barilla Çift Piramit, DASH, Yeni Nordik, Vejetaryen, Vegan ve Flexitarian diyet örnek olarak verilebilir. Sürdürülebilir beslenme konusunda atılacak her adım, gıda üretiminde harcanan kaynakların en aza indirilmesini, biyoçeşitliliğin korunmasını, sera gazı emisyonlarının önlenmesini, ambalajlı ve yoğun enerji içeren besinlerin tüketiminin azalmasını ve en önemlisi gıda israfının son bulmasını sağlayacaktır.Keywords
This publication has 55 references indexed in Scilit:
- Dietary patterns, inflammation and the metabolic syndromeDiabetes & Metabolism, 2013
- Effects of an isocaloric healthy Nordic diet on insulin sensitivity, lipid profile and inflammation markers in metabolic syndrome – a randomized study (SYSDIET)Journal of Internal Medicine, 2013
- The global warming potential of two healthy Nordic diets compared with the average Danish dietClimatic Change, 2012
- The green, blue and grey water footprint of crops and derived crop productsHydrology and Earth System Sciences, 2011
- A ‘missing’ family of classical orthogonal polynomialsJournal of Physics A: Mathematical and Theoretical, 2011
- Food waste within food supply chains: quantification and potential for change to 2050Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences, 2010
- Plenary Lecture 3 Food and the planet: nutritional dilemmas of greenhouse gas emission reductions through reduced intakes of meat and dairy foodsProceedings of the Nutrition Society, 2009
- Characterization of the Municipal Solid Waste in Eskisehir City, TurkeyEnvironmental Engineering Science, 2008
- Sustainable development – historical roots of the conceptEnvironmental Sciences, 2006
- The Brundtland report: ‘Our common future’Medicine and War, 1988