Abstract
Kurumsal sosyal sorumluluğun geleneksel olarak şirketlerin gönüllü etik tercihleri ve toplumsal katkıları ekseninde ele alınması, şirketlerin kamusal politika oluşturma, insan haklarının korunması ve küresel yönetişim süreçlerinde artan etkisini açıklamakta yetersiz kalmaktadır. Bu dönüşüm, kurumsal sosyal sorumluluğun siyasal yansımalarını ifade eden siyasal kurumsal sosyal sorumluluk (Political Corporate Social Responsibility – PCSR) kavramını gündeme getirmekte ve kavramın kamu hukuku bakımından taşıdığı anlamın incelenmesini gerekli kılmaktadır. Bu çalışma, PCSR’nin anayasal demokrasilerde demokrasi, hukuk devleti ve insan haklarının sürdürülebilirliği bakımından nasıl bir işlev üstlenebileceğini araştırmaktadır. Bu amaçla sürdürülebilir anayasacılık, hem sürdürülebilir kalkınma, çevresel anayasacılık ve yeşil anayasacılık kavramlarıyla bağlantılı bilinen anlamıyla hem de anayasal sistemin, demokrasinin, hukuk devletinin ve insan hakları korumasının sürdürülebilirliğini kapsayan daha geniş anlamıyla ele alınmaktadır. PCSR ayrıca müzakereci demokrasinin katılım, gerekçelendirme ve hesap verebilirlik eksenindeki yaklaşımı ile insan haklarına ilişkin yükümlülüklerin değişen görünümleri çerçevesinde değerlendirilmektedir. Çalışmanın temel tezi, PCSR’nin devletin insan hakları alanındaki birincil yükümlülüğünü ortadan kaldıran veya özel aktörlere devreden bir model olarak değil; özel aktörlerin kamusal etkisini hukuken görünür, tartışılabilir ve sınırlandırılabilir hâle getiren tamamlayıcı bir kamu hukuku çerçevesi olarak anlaşılması gerektiğidir. Bu doğrultuda çalışma, göç, iklim, çalışma hayatı ve sosyal güvenlik gibi temel politika alanlarında devlet, özel aktörler ve yerel yönetimler arasındaki ilişkilerin hukuki ve siyasal boyutlarını kavramsal ve normatif bir hukuk yöntemiyle incelemektedir.