Beyin, Bellek ve Sayılar: Diskalkuliye Çok Boyutlu Bir Yaklaşım
Open Access
- 27 September 2025
- journal article
- Published by Istanbul Kultur University in Yaşadıkça Eğitim
- Vol. 39 (3) , 841-858
Abstract
Bu makale, diskalkulinin çok boyutlu yapısını kuramsal ve alanyazın taraması yoluyla ele alarak, Türkiye'de bu alanda sınırlı olan bilimsel birikime katkı sunmayı amaçlamaktadır. Diskalkuli, matematiksel becerilerde beklenmedik, kalıcı ve şiddetli güçlüklerle tanımlanan özgül bir öğrenme güçlüğüdür. Çalışmada diskalkulinin gelişimsel ve edinilmiş türleri, genetik-nörobiyolojik temelleri (özellikle paryetal lob ve intraparyetal sulkus bulgularıyla), bilişsel etkenler (sayı hissi, çalışma belleği, dikkat süreçleri) ve çevresel faktörler sistematik olarak incelenmiştir. Yaygınlık oranlarının %3-7 bandında değişmesinin, tanı ölçütleri ve kesme noktalarındaki farklılıklardan kaynaklandığı ortaya konmuştur. Diskalkulinin heterojen yapısı ve disleksi, DEHB gibi eşgörü durumlarıyla sık birlikteliği vurgulanarak, matematik kaygısıyla çift yönlü etkileşimi analiz edilmiştir. Çalışma belleği yetersizliklerinin özellikle görsel-uzamsal ve yürütücü işlev bileşenlerinde belirginleştiği gösterilmiştir. Bulgular, diskalkulinin tek faktörlü açıklanamayan, çok katmanlı bir öğrenme güçlüğü olduğunu doğrulamaktadır. Erken tanı, çok boyutlu değerlendirme ve bireyselleştirilmiş müdahale yaklaşımlarının hem akademik başarı hem de duygusal iyilik hali açısından kritik önem taşıdığı sonucuna varılmıştır.Keywords
This publication has 79 references indexed in Scilit:
- Domain-specific and domain-general predictors of math anxiety in adolescents and adultsContemporary Educational Psychology, 2025
- The relationship between numerical magnitude processing and math anxiety, and their joint effect on adult math performance, varied by indicators of numerical tasksCognitive Processing, 2024
- The role of math anxiety in the relationship between approximate number system and math performance in young childrenPsychology in the Schools, 2022
- Working memory in children's math learning and its disruption in dyscalculiaCurrent Opinion in Behavioral Sciences, 2016
- Developmental dyscalculiaEuropean Journal of Pediatrics, 2014
- How to handle anxiety: The effects of reappraisal, acceptance, and suppression strategies on anxious arousalBehaviour Research and Therapy, 2009
- Basic numerical skills in children with mathematics learning disabilities: A comparison of symbolic vs non-symbolic number magnitude processingCognition, 2007
- From single to multiple deficit models of developmental disordersCognition, 2006
- Developmental dyscalculia and basic numerical capacities: a study of 8–9-year-old studentsCognition, 2004
- A systematic procedure for identifying and classifying children with Dyscalculia among primary school children in IndiaDyslexia, 2002